این مسئول افزود: رشد جمعیت، تغییر الگوی مصرف، افزایش تولید پسماند، نبود زیرساختهای مناسب و ضعف در مدیریت، موجب گسترش این معضل شده و مدیریت اصولی پسماند را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان با اشاره به پیامدهای دفع غیراصولی پسماند تصریح کرد: دفن و رهاسازی غیرمجاز زبالهها علاوه بر آلودگی خاک و منابع آب زیرزمینی، موجب آلودگی هوا و بروز مخاطرات زیستمحیطی و بهداشتی میشود.
تفکیک از مبدأ، کلید مدیریت اصولی پسماند استان
آبتین با بیان اینکه مدیریت پسماند تنها با اقدامات اجرایی محقق نمیشود، خاطرنشان کرد: این موضوع ارتباط مستقیمی با فرهنگ عمومی دارد و دستگاههای مختلف در مدیریت آن نقشآفرین هستند؛ از اینرو همافزایی میان دستگاههای اجرایی، همراه با مشارکت مردم، نقش تعیینکنندهای در مدیریت این چالش و کاهش آثار آن خواهد داشت.
وی با تأکید بر اینکه مدیریت اصولی پسماند بدون مشارکت عمومی و همکاری همه دستگاههای اجرایی امکانپذیر نیست، اظهار کرد: یکی از مهمترین راهکارهای مدیریت این حوزه، همافزایی میان دستگاههای مسئول و همراهی مردم در اجرای برنامههای مدیریت پسماند است.
آبتین بهترین، کمهزینهترین و اصولیترین روش مدیریت پسماند را تفکیک زباله از مبدأ عنوان کرد و افزود: تحقق این مهم نیازمند فرهنگسازی، آموزش مستمر در مدارس و سطح جامعه و همچنین قانونمند شدن این فرآیند است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان تصریح کرد: اجرای صحیح تفکیک پسماند از مبدأ علاوه بر کاهش آلودگی آبهای زیرزمینی، خاک و هوا، نقش مؤثری در پیشگیری از شیوع بسیاری از بیماریها و ارتقای سلامت عمومی جامعه دارد.
آبتین با اشاره به قانون مدیریت پسماند گفت: در این قانون، مسئولیتهای مشخصی برای شهرداریها، دهیاریها و سایر دستگاههای اجرایی تعیین شده و سازمان حفاظت محیط زیست نیز بر حسن اجرای این قوانین نظارت میکند.
وی خاطرنشان کرد: حل معضل پسماند تنها با همکاری، هماهنگی و ایفای مسئولیت همه دستگاههای ذیربط و مشارکت مردم امکانپذیر خواهد بود.
بازیافت، راهکار تبدیل پسماند به فرصت اقتصادی
آبتین با بیان اینکه نگاه به پسماند باید از «تهدید» به «فرصت» تغییر کند، اظهار کرد: اگر مدیریت پسماند بهدرستی برنامهریزی و اجرا شود، دیگر نباید آن را صرفاً یک معضل زیستمحیطی دانست، بلکه میتواند به یک فرصت اقتصادی ارزشمند تبدیل شود.
وی افزود: توسعه صنعت بازیافت در بخشهای مختلف از جمله پلاستیک، فلزات و سایر مواد قابل بازیافت، علاوه بر ایجاد اشتغال، زمینه درآمدزایی و رونق اقتصادی را نیز فراهم میکند و از این منظر، پسماند یک سرمایه قابل بهرهبرداری است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان ادامه داد: یکی دیگر از مزایای مهم بازیافت، کاهش مصرف منابع طبیعی است. هرچه بازیافت بهعنوان یک اصل در مدیریت پسماند نهادینه شود، وابستگی به منابع اولیه کاهش یافته و از سرمایههای طبیعی کشور بهتر حفاظت خواهد شد.
آبتین با تأکید بر لزوم تغییر رویکرد در مدیریت پسماند تصریح کرد: باید نگرش خود را از «دفع پسماند» به «مدیریت منابع» تغییر دهیم. این تغییر نگاه، یکی از مهمترین پیشنیازهای موفقیت در مدیریت اصولی پسماند است.
وی اصلاح زیرساختهای مدیریت پسماند را از مهمترین راهکارهای این حوزه دانست و گفت: توسعه تفکیک از مبدأ، ایجاد ایستگاههای انتقال و مکانهای استاندارد برای دفع پسماند، تقویت سرمایهگذاری و حمایت از سرمایهگذاران فعال در این بخش، از جمله اقداماتی است که باید بهصورت جدی دنبال شود.
مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان ارتقای فرهنگ عمومی و آموزش شهروندان را نیز از ارکان اصلی مدیریت پسماند عنوان کرد و افزود: بدون مشارکت مردم و فرهنگسازی مستمر، دستیابی به مدیریت پایدار پسماند امکانپذیر نخواهد بود.
وی با اشاره به وضعیت زیرساختهای استان گفت: اگر بخواهیم واقعبینانه به موضوع نگاه کنیم، زیرساختهای مدیریت پسماند در سیستان و بلوچستان هنوز با استانداردهای مطلوب فاصله دارد و در بخشهایی مانند ایستگاههای انتقال و محلهای دفن، نیازمند توسعه و بهبود هستیم.
آبتین خاطرنشان کرد: سازمان حفاظت محیط زیست بهعنوان ناظر اجرای قانون مدیریت پسماند، نظارت بر عملکرد شهرداریها و دهیاریها را بهصورت مستمر در دستور کار دارد و در همین راستا، پویشی جدید با مشارکت مردم آغاز شده است. همچنین مکاتبات لازم با شهرداریهای استان انجام شده و همه شهرداران موظف شدهاند با جدیت بیشتری نسبت به ساماندهی و مدیریت اصولی پسماند اقدام کنند.
وی با اشاره به ارزش زیستمحیطی سواحل سیستان و بلوچستان اظهار کرد: سواحل این استان از بکرترین و ارزشمندترین سواحل کشور هستند و به دلیل تنوع زیستی منحصربهفرد، سرمایهای ملی و میراثی برای نسلهای آینده محسوب میشوند.
آبتین افزود: با وجود این ظرفیت ارزشمند، در برخی مناطق ساحلی به دلیل توسعهنیافتگی زیرساختهای گردشگری و رعایت نکردن اصول گردشگری مسئولانه، شاهد افزایش حجم پسماند و آلودگیهای زیستمحیطی هستیم.
مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان با اشاره به برخی نقاط بحرانی گفت: بخشهایی از سواحل جنوب استان از جمله محدوده ساحل درک و سواحل شهرستان چابهار با معضل رهاسازی پسماند مواجه هستند. این مناطق علاوه بر ارزش گردشگری، از زیستگاههای مهم گونههای ارزشمند دریایی از جمله لاکپشتهای دریایی به شمار میروند و حفظ آنها نیازمند همکاری جدی گردشگران و دستگاههای مسئول است.
آبتین از گردشگران خواست با رعایت اصول گردشگری پایدار، از رهاسازی زباله در سواحل خودداری کنند و افزود: حفاظت از این سواحل تنها حفاظت از طبیعت نیست، بلکه حفظ گردشگری، اقتصاد و آینده استان است.
پسماند؛ چالشی زیستمحیطی با راهکارهای اقتصادی پایدار
وی درباره وضعیت سایتهای مدیریت پسماند در استان نیز گفت: بر اساس استانداردها، پسماند باید پس از جمعآوری از مبدأ، به ایستگاههای انتقال و سپس به سایتهای دفن بهداشتی منتقل شود، اما کمبود زیرساختها، محدود بودن ظرفیت ایستگاههای انتقال، افزایش حجم تولید پسماند، کمبود ماشینآلات و نیروی انسانی، روند مدیریت اصولی پسماند را با مشکلاتی مواجه کرده است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان ادامه داد: در نتیجه این مشکلات، در برخی مناطق شاهد انباشت زباله در ایستگاههای انتقال و حتی سایتهای دفن هستیم و در مواردی نیز سوزاندن پسماندها انجام میشود که این موضوع موجب آلودگی هوا، خاک و منابع آب و تهدید سلامت شهروندان میشود.
وی خاطرنشان کرد: این چالشها در نقاط مختلف استان از جمله زاهدان، منطقه سیستان و برخی شهرستانهای بلوچستان وجود دارد و رفع آنها نیازمند توسعه زیرساختها، تأمین تجهیزات، افزایش ظرفیت سایتهای مدیریت پسماند و همکاری دستگاههای اجرایی است.
آبتین تأکید کرد: سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان نهاد ناظر، از طریق مکاتبات، پیگیریهای مستمر و نظارت بر اجرای قانون مدیریت پسماند، رفع این مشکلات را تا حصول نتیجه دنبال میکند و امیدواریم با همکاری دستگاههای مسئول، زمینه ساماندهی کامل مدیریت پسماند در استان فراهم شود.
انتهای خبر/
