به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «طلوعکنارک», آیه ۱۴۴ سوره بقره میفرماید:
«قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِکَ فِی السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّیَنَّکَ قِبْلَهً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَکَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَیْثُمَا کُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَکُمْ شَطْرَهُ وَإِنَّ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ لَیَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا یَعْمَلُونَ»**
(معنی آیه)
«ما [همواره] دگرگونی چهره تو را در آسمان نظاره میکنیم؛ پس تو را به سوی قبلهای که **آن را میپسندی** روی میگردانیم. روی خود را به سوی **مسجد الحرام** کن؛ و هر جا که باشید، روی خود را به سوی آن بگردانید. و کسانی که به آنها کتاب [آسمانی] داده شده، به خوبی میدانند که این (تغییر قبله) **حقیقت است که از سوی پروردگارشان آمده** است؛ و خداوند از آنچه انجام میدهید غافل نیست.»
تفسیر و توضیح آیه
این آیه یکی از آیات مهم در **سوره بقره** است و به واقعه **تغییر قبله** از بیتالمقدس به سوی **کعبه (مسجد الحرام)** اشاره دارد.
۱. نگریستن به انتظار پیامبر (ص):
«قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِکَ فِی السَّمَاءِ…»**
* این بخش نشاندهنده توجه کامل خداوند به پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) و آگاهی او از تمنای قلبی ایشان برای تغییر قبله به سمت کعبه، قبله ابراهیم (ع)، است.
* پیامبر (ص) مدتی طولانی (حدود ۱۳ سال در مکه و پس از هجرت ۱۷ ماه در مدینه) به سوی بیتالمقدس نماز میخواند، اما آرزو داشت که قبله مسلمانان همان خانهای باشد که توسط حضرت ابراهیم بنا شده است.
۲. اجابت آرزو و تعیین قبله جدید:
«…فَلَنُوَلِّیَنَّکَ قِبْلَهً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَکَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ…»**
* خداوند درخواست پیامبر را اجابت میکند و قبله مورد رضایت ایشان را تعیین مینماید. این قبله، **مسجد الحرام** در مکه است.
* این تغییر، یک **حکم الهی** و مصلحت بزرگتری بود که زمینه اتحاد و هویتیابی جامعه اسلامی را فراهم میکرد.
۳. شمولیت حکم:
«…وَحَیْثُمَا کُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَکُمْ شَطْرَهُ…»**
* این قسمت، حکم تغییر قبله را برای تمام مسلمانان در هر زمان و مکانی، چه در زمان حیات پیامبر (ص) و چه پس از ایشان، تا قیامت، جهانی و همیشگی میسازد. همه باید رو به کعبه نماز بخوانند.
۴. اتمام حجت با اهل کتاب:
«…وَإِنَّ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ لَیَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ…»**
* یکی از نکات کلیدی این آیه، اشاره به **اهل کتاب** (یهودیان و مسیحیان) است.
* تفسیر بزرگان بر این است که کتب آسمانی پیشین (تورات و انجیل) به آمدن پیامبر اسلام (ص) و تغییر قبله او به سوی کعبه (که قبله حضرت ابراهیم بود) اشاره کرده بودند. بنابراین، آنها با دیدن این تغییر، باید یقین میکردند که محمد (ص) پیامبر حق است و این حکم از جانب پروردگار اوست، نه بر اساس هوای نفس. اما بسیاری از آنان به دلیل تعصب، این حقیقت آشکار را انکار کردند.
۵. نظارت الهی:
«…وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا یَعْمَلُونَ»**
* این جمله پایانی، هشداری قوی به همه انسانها، به ویژه کسانی است که حقیقت را میدانند و آن را پنهان میکنند، مبنی بر اینکه هیچ عملی، چه نیک و چه بد، از علم و آگاهی خداوند پنهان نمیماند.
انتهای خبر/
