هرچند سال‌های طولانی خشکسالی، این ظرفیت ارزشمند را با چالش‌های جدی روبه‌رو کرد، اما احیای تدریجی منابع آبی، بازسازی ذخایر آبزیان و توسعه آبزی‌پروری، بار دیگر امید را به دل صیادان بازگردانده است.

شیلات سیستان؛ موتور محرک تولید و اشتغال پایدار
علی میر یکی از صیادان منطقه سیستان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، بیان کرد: خوشبختانه امسال شرایط نسبت به سال‌های گذشته بهتر شده است. وقتی آب وارد هامون می‌شود، امید هم به زندگی صیادان برمی‌گردد. هنوز تا روزهای پررونق گذشته فاصله زیادی داریم، اما همین که دوباره ماهی در تالاب دیده می‌شود، برای ما دلگرم‌کننده است.

وی افزود: مهم‌ترین مشکل، ناپایداری منابع آبی است. اگر حقابه هامون به‌صورت مستمر تأمین شود، صیاد هم می‌تواند با خیال راحت برای آینده برنامه‌ریزی کند. علاوه بر این، هزینه تجهیزات صید، سوخت و تعمیر قایق‌ها هم نسبت به گذشته افزایش یافته است.

این صیاد عنوان کرد: اگر بچه‌ماهی به‌اندازه کافی رهاسازی شود و صیادان هم زمان صید را رعایت کنند، ذخایر آبزیان تقویت می‌شود و سال‌های آینده صید بیشتری خواهیم داشت. این سرمایه‌گذاری برای آینده منطقه است.

وی ادامه داد: اگر ماهی قبل از رسیدن به وزن مناسب صید شود، هم به طبیعت آسیب می‌رسد و هم درآمد صیاد کمتر می‌شود. همه باید قوانین را رعایت کنیم تا نسل ماهیان حفظ شود و سود بیشتری نصیب خود صیادان شود.

میر گفت: قبلاً برای تهیه بچه‌ماهی باید از استان‌های دیگر خرید می‌شد که هم هزینه زیادی داشت و هم احتمال انتقال بیماری وجود داشت. حالا اگر تولید داخل استان افزایش پیدا کند، هم هزینه‌ها کمتر می‌شود و هم خیال پرورش‌دهندگان راحت‌تر خواهد بود.

وی افزود: مهم‌ترین خواسته ما حفظ منابع آبی، حمایت از صیادان و ادامه برنامه‌های بازسازی ذخایر آبزیان است. اگر این حمایت‌ها ادامه داشته باشد، شیلات دوباره می‌تواند برای بسیاری از خانواده‌های سیستانی اشتغال و درآمد ایجاد کند.

این صیاد بیان کرد: مردم تا حد امکان از ماهی تازه و تولید داخل استان استفاده کنند. همچنین همه در حفظ تالاب هامون و منابع آبی مسئول هستیم؛ چون رونق شیلات فقط به نفع صیادان نیست، بلکه به اقتصاد و امنیت غذایی کل منطقه کمک می‌کند.

توسعه شیلات سیستان زمینه‌ساز رونق تولید و اشتغال
عباس علیزاده مدیرکل شیلات آب‌های داخلی سیستان و بلوچستان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، بیان کرد: حوزه کاری اداره کل شیلات آب‌های داخلی تمامی منابع آب داخلی استان را شامل می‌شود؛ به این معنا که هر جا چاه، چاهک، چشمه، قنات، آب‌بندان و یا هر منبع آب داخلی در سطح استان وجود داشته باشد، در حوزه مسئولیت این اداره کل قرار دارد.

وی افزود: تفاوت اداره کل شیلات آب‌های داخلی با اداره کل شیلات چابهار در این است که همکاران ما در چابهار بیشتر در حوزه صید و صیادی دریایی، آب‌های دور و پرورش میگو در مجتمع‌های پرورش میگو فعالیت دارند، اما حوزه کاری اداره کل شیلات آب‌های داخلی، تمامی منابع آب شیرین و فعالیت‌های مرتبط با آبزی‌پروری در سراسر استان را در بر می‌گیرد.

علیزاده تصریح کرد: برای اولین بار در منطقه سیستان، عملیات رهاسازی بچه ماهی قزل‌آلا در یک مجموعه مجهز مداربسته در حاشیه شهر بنجار به مرحله اجرا درآمد تا زنجیره تأمین بچه ماهی مورد نیاز استخرهای پرورش ماهی شهرستان تکمیل شود.

وی با اشاره به چالش‌های پیشین بهره‌برداران این حوزه، افزود: پیش از این، بچه ماهی مورد نیاز منطقه غالباً از خارج از استان تأمین می‌شد که این مسئله علاوه بر افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، خطر انتقال بیماری‌ها و بروز مشکلات ثانویه را به همراه داشت.

علیزاده این حرکت را گامی راهبردی در مسیر امنیت غذایی توصیف کرد و افزود: تحقق این پروژه نماد اعتماد و هم‌گرایی سرمایه‌گذاران بخش خصوصی با سیاست‌های دولت در حوزه آبزی‌پروری است که نویدبخش توسعه پایدار شیلاتی در منطقه سیستان خواهد بود.

مدیرکل شیلات آب‌های داخلی سیستان و بلوچستان درباره رسیدگی به مطالبات بهره‌برداران اظهار کرد: درخواست‌ها بر اساس نوع فعالیت افراد بررسی می‌شود؛ اگر متقاضی در حوزه آبزی‌پروری، صید، فروش آبزیان یا سایر بخش‌های شیلات فعالیت داشته باشد، درخواست وی به‌صورت تخصصی بررسی و در چارچوب ضوابط قانونی پیگیری خواهد شد.

وی با اشاره به سابقه فعالیت شیلات در منطقه سیستان گفت: پیش از خشکسالی‌های طولانی، دریاچه هامون با وسعت حدود ۵۷۰ هزار هکتار یکی از بزرگ‌ترین زیستگاه‌های آبزی کشور بود و بیش از سه هزار و ۵۰۰ خانوار صیاد از این دریاچه امرارمعاش می‌کردند.

سرمایه‌گذاری در شیلات، آینده سیستان را می‌سازد
علیزاده افزود: در آن دوران، فعالیت‌های شیلاتی در منطقه به‌اندازه‌ای گسترده بود که تولیدات این بخش حتی بر بازار استان‌های دیگر نیز تأثیرگذار بود و شیلات از مهم‌ترین بخش‌های اقتصادی سیستان به شمار می‌رفت.

وی ادامه داد: باوجود بیش از چهار دهه خشکسالی، فعالیت‌های شیلاتی در استان متوقف نشده و علاوه بر صید و صیادی، توسعه آبزی‌پروری، تکثیر و بازسازی ذخایر آبزیان با جدیت دنبال می‌شود.

مدیرکل شیلات آب‌های داخلی استان درباره قیمت ماهی نیز اظهار کرد: اگرچه برخی شهروندان قیمت ماهی را بالا می‌دانند، اما در مقایسه با بسیاری از منابع پروتئینی، تفاوت قیمت آن چندان زیاد نیست و ارزش غذایی آن بسیار بالاتر است. البته هزینه‌های حمل‌ونقل، عرضه و سود خرده‌فروشی نیز بر قیمت نهایی تأثیرگذار است.

وی با تأکید بر اهمیت مصرف آبزیان گفت: ماهی یکی از سالم‌ترین منابع تأمین پروتئین است و تمامی اسیدهای آمینه ضروری موردنیاز بدن انسان را در خود دارد؛ اسیدهای آمینه‌ای که بدن قادر به تولید آن‌ها نیست و باید از طریق مواد غذایی تأمین شوند. مصرف منظم ماهی در حفظ سلامت قلب و عروق، رشد کودکان و ارتقای سلامت عمومی جامعه نقش مؤثری دارد.

علیزاده با اشاره به ظرفیت‌های آبزی‌پروری استان اظهار کرد: تمامی شهرستان‌های سیستان و بلوچستان ظرفیت پرورش ماهیان گرمابی را دارند و مرکز تکثیر ماهیان گرمابی شهرستان زهک نیز سالانه ظرفیت تولید حدود ۵ میلیون قطعه بچه‌ماهی را دارد و گونه‌هایی مانند کپور معمولی، و ماهی بومی شیر وتراکس را تکثیر می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: پس از سال‌ها خشکسالی، امسال با بهبود شرایط منابع آبی، این مرکز بار دیگر فعالیت خود را ازسرگرفته و عملیات تکثیر بچه‌ماهی را انجام داده که گام مهمی در احیای ذخایر آبزی استان به شمار می‌رود.

مدیرکل شیلات آب‌های داخلی استان با اشاره به آبگیری بخش‌هایی از دریاچه هامون گفت: امسال عملیات بازسازی ذخایر آبزیان و رهاسازی بچه‌ماهی در چند مرحله انجام شده و ماهیان در مناطق آبگیری شده از رشد مناسبی برخوردار هستند.

وی از صیادان خواست با رعایت زمان مناسب صید، فرصت کافی برای رشد ماهیان فراهم کنند و افزود: هرچه ماهیان به وزن مناسب‌تری برسند، بهره‌برداری اقتصادی بیشتری برای صیادان و فعالان این بخش به همراه خواهد داشت.

علیزاده در پایان تصریح کرد: علاقه‌مندان به فعالیت در حوزه شیلات و آبزی‌پروری می‌توانند با مراجعه به ادارات شیلات شهرستان‌های استان، درخواست‌های خود را ثبت کنند تا پس از بررسی، راهنمایی‌ها و حمایت‌های لازم برای آغاز یا توسعه فعالیت آنان ارائه شود.

صیادی در سیستان، تنها یک فعالیت اقتصادی نیست؛ بلکه بخشی از هویت و تاریخ این سرزمین است که حیات آن به پایداری منابع آبی و حفاظت از تالاب هامون گره خورده است. تداوم بازسازی ذخایر آبزیان، حمایت از صیادان، رعایت اصول بهره‌برداری پایدار و تأمین حقابه هامون، می‌تواند زمینه احیای دوباره این صنعت ارزشمند را فراهم کند؛ مسیری که علاوه بر تقویت امنیت غذایی، به رونق اقتصاد منطقه، ایجاد اشتغال و بازگشت امید به زندگی هزاران خانواده سیستانی خواهد انجامید.

انتهای خبر/