با وجود این فرصتهای چشمگیر، مسیر توسعه کشاورزی در این منطقه با چالشهای ساختاری متعددی روبروست، در همین راستا، برای بررسی دقیقتر پتانسیلها، چالشها و چشماندازهای پیش روی بخش کشاورزی در این منطقه، به گفتگوی تفصیلی با توانالله شیرانی، کارشناس جهاد کشاورزی شهرستان چابهار، پرداختیم.
ابتدا بفرمایید وضعیت کلی باغات و محصولات عمده باغی چابهار به چه صورت است؟
بیشترین سطح زیرکشت باغات شهرستان چابهار مربوط به موز است؛ در حال حاضر حدود ۹۷۸ هکتار موز در این منطقه داریم و از نظر تولید این محصول، بعد از شهرستانهای زرآباد و دشتیاری، در رتبه سوم استان قرار داریم.
از نظر لیموترش هم چابهار بزرگترین تولیدکننده لیموترش استان محسوب میشود و سطح کشت قابل توجهی به این محصول اختصاص یافته است. در کنار این دو محصول گرمسیری، کشت محصولات خارج از فصل سبزی و صیفی نیز در چابهار اهمیت بالایی دارد.
به کشت خارج از فصل اشاره کردید. این مزیت در چابهار چگونه خود را نشان میدهد؟
یکی از ویژگیهای مهم چابهار، امکان تولید محصولات کشاورزی در فصل زمستان است؛ زمانی که عمده مناطق کشور به دلیل سرما امکان کشت و برداشت ندارند. در همین فصل، ما در چابهار برداشت هندوانه را داریم؛ محصولی که نه تنها در داخل کشور، بلکه در خارج از کشور هم مصرف و بازار دارد.
علاوه بر هندوانه، انواع سبزیجات و صیفیجات مانند پیاز و گوجهفرنگی تولید میشود که هم نیاز داخل شهرستان را تأمین میکند و هم به خارج از استان ارسال و عملاً صادر میشود.
با توجه به تنوع محصولات گرمسیری و استوایی در جنوب استان، به ویژه چابهار و زرآباد، چه پتانسیلهای دیگری در این مناطق وجود دارد؟
علاوه بر میوههای استوایی، منطقه چابهار و زرآباد برای کشت گیاهان غیرصنعتی و دارویی نیز بسیار مستعد است. کشت آزمایشی زنجبیل در گلخانههای خانگی با عملکرد خوبی همراه بوده است. البته، برای توسعه این کشتها، نیازمند تحقیقات بیشتری هستیم.
انجام تحقیقات بر روی ارقام مختلف، تاریخ کشت مناسب، و آزمون و خطا، هزینههای زیادی را میطلبد که تنها از عهده کشاورزان برنمیآید. لذا، همکاری با دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی برای شناسایی گیاهان دارویی که در منطقه بازدهی خوبی دارند، امری ضروری است.
با توجه به چالشهای پیش روی بخش کشاورزی، به ویژه در زمینه فرسایش خاک و شوری، چه راهکارهایی را برای مقابله با این مشکلات در دستور کار دارد؟
در رابطه با فرسایش خاک، ما با پدیدهای به نام «فرسایش خندقی» یا همان «گرگرو» که در گویش محلی شناخته میشود، روبرو هستیم. سازمان منابع طبیعی اقداماتی را برای جلوگیری از گسترش این فرسایشها انجام داده است.
از طرف دیگر، جهاد کشاورزی بر آموزش و ترویج استفاده از کودهای میکروبی به جای کودهای ماکرو تمرکز کرده است. این امر به جلوگیری از شور شدن خاک کمک شایانی میکند. همچنین، استفاده از روشهای نوین آبیاری مانند آبیاری قطرهای نیز در کاهش شوری خاک مؤثر است.
علاوه بر این، برگزاری دورههای آموزشی برای استفاده از کودهای آلی نیز یکی دیگر از اقدامات ما در مقابله با شوری خاک محسوب میشود. در اراضی دیم نیز، حفظ بقایای گیاهی و بقایای ایستاده پس از برداشت محصول، مانع فرسایش خاک میشود که در این زمینه نیز دورههای آموزشی برگزار کردهایم.
در مورد روشهای نوین آبیاری و تکنولوژی گلخانههای مدرن، چه اقداماتی صورت گرفته است؟
در سالهای اخیر، اقدامات خوبی در زمینه روشهای نوین آبیاری انجام شده است. برخی از این اقدامات توسط جهاد کشاورزی به صورت ترویجی اجرا شده و کشاورزان نیز به دلیل صرفه اقتصادی در بحث نیروی کار و کاهش مصرف آب، به سمت این روشها حرکت کردهاند.
در زمینه تکنولوژی گلخانههای مدرن نیز، ما فعالان داخلی و خارجی را به منطقه دعوت کرده و پتانسیلهای آن را به نمایش گذاشتهایم تا سیستمهای مدرن گلخانهای اروپایی را اجرا کنند. اخیراً، یکی از کشاورزان موفق در زمینه پرورش موز با سیستمهای مدرن گلخانهای در ترکیه، و همچنین یکی از گلخانهداران موفق از آذربایجان شرقی که از سیستم مدرن هلندی استفاده کرده، از منطقه بازدید کردند.
امیدواریم با این اقدامات، شاهد اجرای این سیستمهای نوین و انتقال دانش فنی به منطقه باشیم.
با توجه به نیاز بخش کشاورزی به سرمایه، وضعیت استفاده کشاورزان چابهار از تسهیلات بانکی چگونه است و چه چالشهایی دارند؟
متأسفانه در حوزه تسهیلات بانکی، کشاورزان منطقه با دو چالش اصلی مواجهاند؛ اولین چالش، مسئله وثایق است؛ بانکها برای پرداخت تسهیلات، وثیقههای خاصی را مطالبه میکنند، در حالی که دارایی اصلی کشاورزان، موتور پمپها، زمین کشاورزی و ادوات است که غالباً به عنوان وثیقه مورد پذیرش بانکها قرار نمیگیرد و آنها بیشتر به دنبال تضمینهای شهری و داراییهایی هستند که عملاً در دسترس بسیاری از کشاورزان روستایی نیست.
چالش دوم، ماهیت پرریسک بودن کشاورزی است. در این بخش، آینده تولید به راحتی قابل پیشبینی نیست؛ آفات و بیماریها، حوادث طبیعی مثل سیل، بارندگیهای شدید یا سرمازدگی میتوانند به تولید خسارت بزنند؛ به همین خاطر، ترس از ناتوانی در بازپرداخت اقساط، باعث شده بخشی از کشاورزان تمایل کمتری به استفاده از تسهیلات بانکی پیدا کنند، هرچند که به سرمایه برای توسعه کار خود نیاز دارند.
انتهای خبر/
