از سوی دیگر، محدودیت منابع، شرایط اقتصادی و نرخ بالای بیکاری در برخی مناطق، باعث شده تا رقابت بر سر فرصتهای شغلی و امکانات، حساسیتهای اجتماعی را افزایش دهد. این وضعیت در برخی موارد به شکلگیری نگرانیهایی در میان شهروندان منجر شده است.
در کنار این موارد، موضوع هویت اجتماعی و انسجام فرهنگی نیز به عنوان یکی از دغدغههای مهم مطرح است. حضور پررنگ جمعیتهای غیر بومی در یک منطقه، در صورت نبود مدیریت صحیح، میتواند پیامدهایی در حوزههای فرهنگی، اجتماعی و حتی امنیتی به دنبال داشته باشد.
حضور اتباع نیازمند ساماندهی است
برخی از شهروندان زاهدانی معتقدند افزایش حضور اتباع خارجی در سالهای اخیر، فشار مضاعفی بر بازار کار وارد کرده است.
علی امیری یکی از شهروندان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، بیان کرد: فرصتهای شغلی محدود است و وقتی تعداد متقاضیان زیاد میشود، طبیعتاً شرایط برای نیروهای بومی سختتر خواهد شد.
وی با اشاره به تغییرات در برخی محلات شهر عنوان کرد: در بعضی مناطق، ترکیب جمعیتی کاملاً تغییر کرده و این موضوع روی سبک زندگی و روابط اجتماعی هم تأثیر گذاشته است.
امیری ادامه داد: اصل موضوع حضور اتباع شاید قابل درک باشد، اما مهم این است که این حضور ساماندهی شود تا هم برای خودشان مشکل ایجاد نشود و هم برای مردم منطقه مشکلی ایجاد نشود.
حضور اتباع خارجی تبدیل به بحران اجتماعی شده است
غلامرضا باغشیرین، سرپرست مدیریت پیشگیری از وقوع جرم دادگستری سیستان و بلوچستان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، با اشاره به وضعیت حضور اتباع خارجی در استان تصریح کرد: در حال حاضر، حضور اتباع خارجی در برخی مناطق استان از سطح یک «مسئله اجتماعی» عبور کرده و به «بحران اجتماعی» تبدیل شده است.
وی با بیان اینکه در برخی شهرها، بهویژه مناطق مرزی، تراکم جمعیتی اتباع بسیار بالاست، افزود: در برخی مناطق، ترکیب جمعیتی بهگونهای تغییر کرده که این موضوع میتواند بر هویت اجتماعی و حتی هویت ملی تأثیرگذار باشد.
مدیر پیشگیری از وقوع جرم دادگستری تصریح کرد: در حوزه جرایم نیز، بررسیها نشان میدهد که در برخی از جرایم خشن از جمله سرقتهای مسلحانه، آدمربایی و جرایم مرتبط با مواد مخدر، نقش اتباع خارجی قابل توجه است و این مسئله نیازمند مدیریت و برنامهریزی دقیقتری است.
وی با اشاره به مفهوم «تابآوری اجتماعی» افزود: هر جامعه ظرفیت مشخصی برای پذیرش فشارهای جمعیتی دارد و در صورتی که این ظرفیت نادیده گرفته شود، احتمال بروز آسیبهای اجتماعی و امنیتی افزایش مییابد.
باغ شیرین همچنین به موضوع ازدواج اتباع با زنان ایرانی اشاره کرد و افزود: در این زمینه قوانین مشخصی وجود دارد و عدم رعایت ضوابط قانونی در ثبت این ازدواجها میتواند پیامدهای حقوقی و اجتماعی متعددی به همراه داشته باشد.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت صیانت از هویت ملی خاطرنشان کرد: اگر در مدیریت این پدیده دقت لازم صورت نگیرد، در آینده با چالشهای جدیتری در حوزههای اجتماعی، فرهنگی و امنیتی مواجه خواهیم شد.
افزایش حضور اتباع خارجی در سیستان و بلوچستان، بهویژه در شهر زاهدان، پدیدهای چندوجهی است که در کنار جنبههای انسانی و همزیستی، پیامدهایی در حوزههای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به همراه داشته است.
تداوم این روند بدون برنامهریزی و مدیریت مؤثر میتواند فشار بر زیرساختها، بازار کار و انسجام اجتماعی را افزایش دهد. از اینرو، اتخاذ سیاستهای دقیق در زمینه ساماندهی، تقویت نظارت و فراهمسازی بسترهای مناسب برای همزیستی پایدار، ضرورتی اجتنابناپذیر است تا از بروز چالشهای عمیقتر در آینده جلوگیری شود.
