به گزارش پایگاه خبری تحلیلی 《طلوعکنارک 》آیه ۲۸۲ سوره بقره، طولانیترین آیه قرآن کریم است و به «آیه دَین» یا «آیه مُدایَنه» معروف است.
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا تَدَایَنتُم بِدَیْنٍ إِلَىٰ أَجَلٍ مُّسَمًّى فَاکْتُبُوهُ…
(بقره: ۲۸۲)
(آیه کامل بسیار طولانی است، پس از ذکر معنی و تفسیر آن میآوریم خلاصهای از مضمونش)
ای کسانی که ایمان آوردهاید!
هرگاه با یکدیگر تا مدتی معیّن قرض یا معاملهای نسیه انجام دادید، آن را بنویسید.
باید نویسندهای آن را میان شما به عدالت بنویسد.
کسی که توان نوشتن دارد نباید از نوشتن خودداری کند، همانگونه که خدا به او آموخته است.
و بدهکار باید بگوید (املا کند) و از خدا بترسد، و از چیزی نکاهد.
اگر بدهکار ناتوان یا کودک است یا نمیتواند املا کند، ولیّ او به عدالت املا نماید.
و دو شاهد مرد بگیرید، اگر دو مرد نبود، یک مرد و دو زن از کسانی که مورد رضایت شما هستند، تا اگر یکی فراموش کرد، دیگری یادآوری کند.
شاهدان نباید از شهادت خودداری ورزند.
در نوشتن معاملات کوچک و بزرگ کوتاهی نکنید، زیرا این نزد خدا عادلانهتر و برای جلوگیری از شک و اختلاف مؤثرتر است.
اگر معامله نقد است (داد و ستد همزمان)، نیازی به نوشتن نیست.
و هنگام معامله، شاهد بگیرید.
و نباید به نویسنده یا شاهد آسیب رسانده شود؛ اگر چنین کنید، گناه بزرگی است.
و از خدا بترسید، که خدا به شما علم میآموزد و او به همه چیز داناست.
تفسیر و نکات آیه
۱. اهمیت نظم و شفافیت در معاملات:
قرآن برای حفظ حقوق طرفین، تأکید میکند که هر معاملهی مدتدار باید نوشته شود تا بعداً نزاعی پیش نیاید.
۲. مشروعیت کتابت قرارداد مالی:
نوشتن قرارداد نشانهی عقلانیت و عدالت است. اسلام مردم را به رعایت اصول حقوقی و مدرن دعوت کرده است.
۳. اصل انصاف در قول و عمل:
بدهکار باید حقیقت را بگوید و از کم گذاشتن در بدهی خود بپرهیزد.
۴. شهادت و گواهی با عدالت:
ذکر دو مرد، یا یک مرد و دو زن، بر اساس شرایط اجتماعی آن زمان است که مردان بیشتر در امور معاملات فعال بودند؛ هدف، حفظ عدالت و اطمینان در شهادت است، نه برتری جنسیتی.
۵. عدم ضرر رساندن به نویسنده و شاهد:
نباید کسی را به خاطر صداقت در نوشتن یا شهادت آسیب رساند؛ این دستور به «آزادی و امنیت شغلی» نویسندگان و شاهدان اشاره دارد.
۶.تعلیم الهی و علم معاش:
پایان آیه یادآور میشود که این دستورها یادگیری علم و نظم از سوی خداست؛ دین و علم در اسلام از هم جدا نیستند.
نکته اخلاقی و اجتماعی:
این آیه نشان میدهد که اسلام برای حفظ حقوق مردم، حتی در جزئیترین معاملات اقتصادی، دستور به مستندسازی و عدالت میدهد. اهمیت صداقت، شاهد، و عدم سوءاستفاده از اعتماد در روابط مالی، محور اصلی آن است.
انتهای خبر/
