در شهرستان چابهار نیز همچون سایر نقاط کشور، خانواده همچنان از جایگاه ویژهای برخوردار است، اما برخی مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی از جمله عوامل تأثیرگذار بر شکلگیری اختلافات خانوادگی و افزایش پروندههای مرتبط با دعاوی خانواده به شمار میرود.
در همین راستا و باتوجهبه طرح مباحث جدید پیرامون قوانین مهریه، حقوق زوجین و مسائل مرتبط با طلاق، خبرنگار اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»؛ گفتگویی تفصیلی با سمیه هاشمی، وکیل دادگستری، انجام داده است.
وی در این گفتگو به بررسی ابعاد مختلف قانون جدید مهریه، آثار احتمالی آن بر روابط خانوادگی، نحوه رسیدگی به دعاوی مهریه و تأثیر این تغییرات بر پروندههای طلاق پرداخته است.
هاشمی همچنین با تأکید بر ضرورت ارتقای فرهنگ حقوقی در جامعه، معتقد است بسیاری از اختلافات خانوادگی با افزایش آگاهی زوجین از حقوق و تکالیف قانونی خود و دوری از نگاه صرفاً مادی به موضوعاتی همچون مهریه، قابلپیشگیری است.
قانون جدید مهریه چه تغییراتی نسبت به گذشته ایجاد کرده است؟
بر اساس طرح جدید، اجرای محکومیتهای مالی نسبت به مهریه دیگر شمول کامل ندارد و تنها تا سقف ۱۴ سکه قابلیت اعمال خواهد داشت. پیشازاین، تعداد سکه ملاک نبود و مرد نسبت به هر میزان مهریه تعیینشده مکلف به پرداخت بود و اصل بر الزام به پرداخت قرار داشت، مگر اینکه در دادگاه اعسار خود را اثبات میکرد. در چنین شرایطی نیز دادگاه میزان و نحوه پرداخت را تعیین میکرد. اما در طرح جدید، نسبت به مازاد بر ۱۴ سکه، شرط استطاعت و ملائت زوج در نظر گرفته شده و زوجه باید توانایی مالی مرد برای پرداخت را اثبات کند.
چرا سقف ۱۴ سکه برای پرداخت فوری مهریه تعیین شده است؟
در خصوص انتخاب عدد ۱۴، موضوعیت خاصی برای این عدد وجود ندارد. باتوجهبه ارزش روز سکه و معادل ریالی آن، تلاش شده است مبلغی متعارف و قابلتوجه بهعنوان معیار در نظر گرفته شود.
مهریه بیش از ۱۴ سکه در عمل چگونه وصول خواهد شد؟
در صورت تصویب نهایی این قانون و تأیید آن توسط شورای نگهبان، چنانچه مهریه بیش از ۱۴ سکه بهارآزادی باشد، مهمترین راه وصول آن شناسایی اموال و داراییهای زوج خواهد بود. تا زمانی که زوج توانایی پرداخت نداشته باشد، امکان وصول مازاد بر ۱۴ سکه وجود نخواهد داشت. البته ابزارهای قانونی مانند استعلامهای ثبتی، استعلام از راهور، شناسایی اموال و مسدودسازی حسابهای بانکی همچنان برقرار است، اما برای مطالبه بیش از ۱۴ سکه، اثبات تمکن مالی زوج ضروری خواهد بود.
این قانون چه تأثیری بر پروندههای طلاق خواهد داشت؟
بدون تردید مهریه در بسیاری از پروندههای خانوادگی بهعنوان یکی از اهرمهای فشار بر زوج مطرح بوده است، اما به نظر میرسد این قانون تأثیر چشمگیری بر روند کلی پروندههای طلاق نداشته باشد و تغییر محسوسی در این حوزه ایجاد نکند.
این قانون چه پیامدهایی برای مردانی دارد که توان پرداخت مهریههای سنگین را ندارند؟
مهمترین اثر این قانون، حمایت از افرادی است که توانایی پرداخت مهریههای سنگین را ندارند. با اجرای این قانون، مردانی که قادر به پرداخت بیش از ۱۴ سکه نیستند، به دلیل بدهی مهریه با خطر حبس مواجه نخواهند شد و افرادی که صرفاً به همین دلیل در زندان به سر میبرند نیز میتوانند از مزایای قانون جدید بهرهمند شوند.
وکلا در حال حاضر پروندههای مربوط به مهریههای بالا را چگونه مدیریت میکنند؟
این پروندهها از حیث رسیدگی تفاوت چندانی با سایر محکومیتهای مالی ندارند. وکلا نسبت به سقف ۱۴ سکه از ظرفیتهای قانونی موجود استفاده میکنند و در خصوص مازاد بر آن نیز اقدامات حقوقی مبتنی بر شناسایی اموال، داراییها و اثبات تمکن مالی زوج را دنبال خواهند کرد.
آیا این قانون میتواند به کاهش اختلافات و مشکلات قضایی منجر شود؟
به نظر میرسد این قانون تأثیر محسوسی بر کاهش اختلافات خانوادگی نداشته باشد.
مهمترین کارکرد آن کاهش جمعیت زندانیان مالی و جلوگیری از حبس افرادی است که توانایی پرداخت مهریههای سنگین را ندارند.
زوجین پیش از ازدواج یا در زمان بروز اختلافات خانوادگی چه نکاتی را باید درباره مهریه و قانون جدید بدانند؟
مهریه از موضوعاتی است که ریشه در آموزههای دینی دارد، اما در عمل نوع نگاه بخشی از جامعه و خانوادهها به آن با فلسفه اصلی این موضوع فاصله گرفته است. از این رو، ازاینرو از آنکه یک مسئله صرفاً حقوقی باشد، یک موضوع فرهنگی محسوب میشود. خانوادهها باید از نگاه کاملاً مادی یا استفاده ابزاری از مهریه فاصله بگیرند و با رویکردی منطقی و متعادل به این مسئله بنگرند تا از بروز بسیاری از اختلافات و چالشهای خانوادگی جلوگیری شود.
انتهای خبر/
