تداوم فعالیت این پایانه در شرایط جنگ، تنها بیانگر استمرار عبور کالا نیست؛ بلکه اهمیت پایداری زنجیره‌ای از مشاغل مرتبط با حمل‌ونقل، خدمات گمرکی، انبارداری و فعالیت‌های بازرگانی را نیز نشان می‌دهد؛ مشاغلی که معیشت بخشی از فعالان اقتصادی و خانواده‌های وابسته به تجارت مرزی با آن گره خورده است.
اکنون ثبت رشد ۹۰ درصدی صادرات در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ و انتقال ۲۶۵ هزار تن کالا از این گذرگاه، بار دیگر ظرفیت اقتصادی میلک را برجسته کرده است؛ ظرفیتی که پرسش اصلی درباره آن، چگونگی تبدیل رونق تجارت به اشتغال پایدار، تقویت کسب‌وکارهای محلی و بهبود معیشت مرزنشینان است.
رشد ۹۰ درصدی صادرات؛ میلک در مسیر افزایش مبادلات
محسن شهرکی، مدیر پایانه مرزی میلک، در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» با اشاره به عملکرد صادراتی این پایانه بیان کرد: در ۶ ماهه نخست سال ۱۴۰۵، تعداد ۱۰ هزار و ۲۸۷ دستگاه کامیون حامل کالاهای صادراتی، در مجموع ۲۶۵ هزار تن کالا را از طریق مرز میلک به خارج از کشور منتقل کردند که این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۴۰۴، رشد ۹۰ درصدی را نشان می‌دهد.
وی افزود: افزایش حجم صادرات از پایانه مرزی میلک در نیمه نخست سال جاری، بیانگر روند رو به رشد فعالیت‌های تجاری و اقتصادی در این مرز و افزایش جابه‌جایی کالاهای صادراتی است. مرز میلک به‌عنوان یکی از گذرگاه‌های مهم تجاری، نقش مؤثری در تسهیل مبادلات بازرگانی و انتقال کالا به کشورهای همسایه ایفا می‌کند.
شهرکی با اشاره به عمده کالاهای صادرشده از این مرز اظهار کرد: سیمان، مواد سوختی، محصولات لبنی و تره‌بار از مهمترین کالاهای صادراتی هستند که از طریق پایانه مرزی میلک به خارج از کشور صادر می‌شوند. این محصولات بخش قابل‌توجهی از محموله‌های عبوری از این مرز را تشکیل می‌دهند و در تأمین نیاز بازارهای هدف نقش دارند.
تنوع کالاهای صادراتی، نشان می‌دهد فعالیت میلک به یک گروه محدود از محصولات وابسته نیست و بخش‌های مختلف تولیدی و بازرگانی می‌توانند از ظرفیت این گذرگاه بهره ببرند. با این وجود، برای ارزیابی دقیق‌تر دستاورد اقتصادی این روند، بررسی ارزش ریالی و ارزی کالاهای صادرشده، سهم تولیدکنندگان منطقه و میزان مشارکت بنگاه‌های بومی در زنجیره صادرات نیز ضروری است؛ چراکه وزن محموله‌های عبوری، به‌تنهایی تصویر کاملی از ارزش اقتصادی ایجادشده در منطقه ارائه نمی‌کند.
مدیر پایانه مرزی میلک درباره میزان تردد ناوگان در این گذرگاه نیز تصریح کرد: تردد روزانه ناوگان حمل‌ونقل در پایانه مرزی میلک نیز قابل‌توجه است؛ به‌طوری‌که روزانه به‌طور میانگین حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ دستگاه کامیون باری و وسایل نقلیه مسافری از این مرز تردد می‌کنند. این حجم از تردد، نشان‌دهنده اهمیت پایانه مرزی میلک در جابه‌جایی کالا و مسافر و جایگاه آن در شبکه حمل‌ونقل و مبادلات مرزی است.
وی ادامه داد: تردد مستمر ناوگان باری و مسافری از مرز میلک، ضرورت توجه به تسهیل فرآیندهای مرزی و فراهم‌کردن شرایط مناسب برای تردد روان وسایل نقلیه را دوچندان می‌کند. مدیریت مناسب تردد و هماهنگی میان بخش‌های مرتبط می‌تواند در تسریع جابه‌جایی کالاها و تسهیل فعالیت‌های تجاری مؤثر باشد.
تردد روزانه صدها دستگاه وسیله نقلیه، اهمیت زیرساخت‌های حمل‌ونقل و مدیریت مرزی را بیش از گذشته آشکار می‌کند. هرگونه اختلال در فرآیندهای گمرکی، توقف ناوگان یا ضعف در خدمات پشتیبان، می‌تواند هزینه و زمان فعالیت فعالان اقتصادی را افزایش دهد. از این رو، متناسب‌سازی امکانات پایانه با حجم مبادلات، نه یک اقدام جانبی، بلکه ضرورتی برای حفظ مزیت تجاری میلک است.
شهرکی در پایان خاطرنشان کرد: با توجه به صادرات ۲۶۵ هزار تن کالا و ثبت رشد ۹۰ درصدی در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال گذشته، پایانه مرزی میلک از ظرفیت قابل‌توجهی در زمینه توسعه مبادلات تجاری برخوردار است و تداوم روند افزایشی صادرات می‌تواند زمینه‌ساز تقویت فعالیت‌های اقتصادی و گسترش همکاری‌های تجاری در منطقه باشد.
حمل‌ونقل مسافری؛ حلقه مکمل ارتباطات مرزی
در کنار جابه‌جایی کالا، تردد مسافران نیز بخش دیگری از فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی پایانه مرزی میلک را شکل می‌دهد. استمرار رفت‌وآمد میان ایران و افغانستان، علاوه بر تسهیل ارتباطات دو سوی مرز، زمینه فعالیت ناوگان حمل‌ونقل مسافری و مشاغل وابسته به آن را فراهم کرده است.
محمود رضوانی‌نیا، مسئول تاکسی‌رانی در پایانه مرزی میلک، در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» از فعالیت روزانه ۱۷۰ دستگاه تاکسی بین‌المللی در مسیر جابه‌جایی مسافران بین ایران و افغانستان خبر داد و بیان کرد: بر اساس آمارهای موجود، در حال حاضر روزانه ۱۷۰ دستگاه تاکسی بین‌المللی در مسیر ترانزیت و جابه‌جایی مسافران بین ایران و افغانستان فعالیت می‌کنند که این میزان تردد، بیانگر استمرار رفت‌وآمد و پویایی روابط اقتصادی و اجتماعی میان دو کشور است.
وی افزود: فعالیت تاکسی‌های بین‌المللی در پایانه مرزی میلک، نقش مؤثری در تسهیل رفت‌وآمد مسافران دارد و موجب می‌شود روند جابه‌جایی افراد در دو سوی مرز با سهولت بیشتری انجام شود.
رضوانی‌نیا با تأکید بر اهمیت خدمات حمل‌ونقل بین‌المللی در این منطقه عنوان کرد: «تردد روزانه این تعداد تاکسی، نشان‌دهنده اهمیت پایانه مرزی میلک در ارتباطات جاده‌ای و جابه‌جایی مسافران بین ایران و افغانستان است. ارائه خدمات منظم حمل‌ونقل می‌تواند در کاهش معطلی مسافران و تسریع روند سفر مؤثر باشد.
مسئول تاکسی‌رانی در پایانه مرزی میلک ادامه داد: با توجه به تردد مسافران میان دو کشور، سامان‌دهی فعالیت تاکسی‌های بین‌المللی و هماهنگی در ارائه خدمات حمل‌ونقل از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ چراکه دسترسی مناسب به وسایل نقلیه و تسهیل جابه‌جایی، بخشی از نیازهای مسافران در مسیرهای منتهی به پایانه‌های مرزی را برطرف می‌کند.
وی با اشاره به جایگاه پایانه مرزی میلک در ترددهای منطقه‌ای خاطرنشان کرد: توسعه و سامان‌دهی خدمات حمل‌ونقل مسافری در این پایانه، علاوه بر تسهیل رفت‌وآمد، می‌تواند در تقویت ارتباطات اجتماعی و اقتصادی میان ساکنان مناطق مرزی ایران و افغانستان نیز تأثیرگذار باشد.
رضوانی‌نیا در پایان تأکید کرد: تداوم فعالیت تاکسی‌های بین‌المللی و ارائه خدمات مناسب به مسافران، از جمله عوامل مؤثر در تسهیل ترددهای مرزی است و توجه به نظم، هماهنگی و کیفیت خدمات حمل‌ونقل می‌تواند به بهبود تجربه سفر مسافران در این مسیر کمک کند.
فعالیت این ناوگان، وجه دیگری از ظرفیت اقتصادی میلک را نشان می‌دهد؛ ظرفیتی که علاوه بر جابه‌جایی مسافر، با استمرار فعالیت رانندگان و خدمات وابسته، در گردش اقتصادی منطقه سهم دارد. در چنین شرایطی، سامان‌دهی خدمات مسافری و ارتقای کیفیت زیرساخت‌های پایانه باید متناسب با حجم تردد و نیازهای مسافران دنبال شود.
صادرات میلک؛ از ظرفیت بازار افغانستان تا ضرورت حمایت از صادرکنندگان
در سوی دیگر این چرخه اقتصادی، فعالان صادراتی قرار دارند؛ کسانی که از نزدیک با ظرفیت بازار افغانستان، تنوع کالاهای قابل عرضه و شرایط عملیاتی تجارت در مرز میلک مواجه‌اند. تجربه آنها می‌تواند تصویری روشن‌تر از وضعیت صادرات و ضرورت استمرار همکاری میان دستگاه‌های مسئول و بخش خصوصی ارائه دهد.
بهروز سنجرانی، نماینده صادرات در مرز میلک، در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» با اشاره به سابقه فعالیت خود در حوزه صادرات از این مرز بیان کرد: حدود ۱۰ تا ۱۵ سال است که در زمینه صادرات کالا از مرز میلک فعالیت داریم و در این مدت، شاهد تداوم صادرات انواع کالاهای ایرانی به کشور افغانستان از طریق این گذرگاه مرزی بوده‌ایم.
وی افزود: مرز میلک یکی از مسیرهای مهم صادرات کالا به کشور افغانستان است و محصولات متنوعی از این مرز به کشور همسایه صادر می‌شود که نقش مؤثری در توسعه مبادلات تجاری و اقتصادی میان دو کشور دارد.
سنجرانی با اشاره به مهمترین کالاهای صادراتی از این گذرگاه اظهار کرد: سنگ، سرامیک، کاشی، سیمان، انواع تره‌بار، خشکبار و کلوچه از جمله کالاهایی هستند که از طریق مرز میلک به کشور افغانستان صادر می‌شوند و بخش مهمی از فعالیت‌های صادراتی این مرز را تشکیل می‌دهند.
تنوع محصولات صادراتی از منظر فعالان این حوزه، یکی از مزیت‌های مهم میلک به شمار می‌رود؛ مزیتی که امکان حضور طیف گسترده‌تری از تولیدکنندگان و بازرگانان را در بازار افغانستان فراهم می‌کند. با این حال، بهره‌برداری حداکثری از چنین ظرفیتی نیازمند ثبات در رویه‌های تجاری، کاهش موانع اداری، تسهیل تشریفات گمرکی و فراهم شدن شرایط رقابتی برای صادرکنندگان است.
نماینده صادرات در مرز میلک با تأکید بر ظرفیت‌های موجود در حوزه صادرات کالا به افغانستان ادامه داد: تنوع محصولات صادراتی از مرز میلک نشان‌دهنده ظرفیت مناسب این گذرگاه برای توسعه تجارت با کشور افغانستان است و تداوم این روند می‌تواند به رونق فعالیت‌های بازرگانی و تقویت روابط اقتصادی میان دو کشور کمک کند.
وی با قدردانی از همکاری مسئولان گمرک و پایانه مرزی میلک تصریح کرد: رئیس گمرک و رئیس پایانه مرزی همکاری بسیار خوبی در روند صادرات و خروج کالا از این مرز دارند و این همکاری‌ها نقش مهمی در تسهیل فعالیت صادرکنندگان و ارسال کالا به کشور افغانستان ایفا می‌کند.
سنجرانی خاطرنشان کرد: هماهنگی و تعامل میان مسئولان گمرک، پایانه مرزی و فعالان حوزه صادرات از اهمیت زیادی برخوردار است و ادامه این همکاری‌ها می‌تواند زمینه را برای تسهیل روند صادرات و افزایش مبادلات تجاری از طریق مرز میلک فراهم کند.
نماینده صادرات در مرز میلک در پایان با اشاره به اهمیت استمرار فعالیت‌های صادراتی از این مرز گفت: مرز میلک از ظرفیت مناسبی برای توسعه صادرات کالاهای ایرانی به افغانستان برخوردار است و امیدواریم با تداوم همکاری مسئولان مربوطه، شاهد تسهیل بیشتر روند صادرات و گسترش مبادلات تجاری میان ایران و افغانستان باشیم.
میلک در انتظار پیوند تجارت با معیشت مردم
در نتیجه آنچه از مجموع آمارهای ارائه‌شده و دیدگاه فعالان این حوزه برمی‌آید، نشان‌دهنده ظرفیت قابل‌توجه پایانه مرزی میلک در سه بخش صادرات کالا، حمل‌ونقل باری و جابه‌جایی مسافر است. صادرات ۲۶۵ هزار تن کالا با رشد ۹۰ درصدی در نیمه نخست سال ۱۴۰۵، تردد روزانه حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ دستگاه کامیون باری و وسایل نقلیه مسافری و فعالیت ۱۷۰ دستگاه تاکسی بین‌المللی، ابعاد مختلف پویایی این گذرگاه را به تصویر می‌کشد.
با وجود این، پرسش اساسی همچنان پابرجاست؛ چه سهمی از این حجم تجارت و تردد به رونق اقتصادی خود شهرستان هیرمند و بهبود وضعیت معیشتی ساکنان آن تبدیل می‌شود؟
پاسخ به این پرسش، نیازمند توجه به حلقه‌هایی فراتر از فرآیند عبور کالا است. توسعه خدمات حمل‌ونقل، انبارداری و پشتیبانی تجاری، فراهم کردن زمینه فعالیت بنگاه‌های بومی، افزایش مشارکت نیروی کار منطقه و حمایت هدفمند از فعالان اقتصادی می‌تواند مسیر تبدیل ظرفیت مرزی به فرصت‌های ملموس اقتصادی را هموار کند.
از سوی دیگر، ضرورت دارد دستگاه‌های متولی با ارائه آمار شفاف درباره ارزش صادرات، میزان اشتغال مستقیم و غیرمستقیم، سهم فعالان اقتصادی بومی و مشکلات زیرساختی پایانه، تصویر دقیق‌تری از دستاوردهای اقتصادی مرز میلک ارائه دهند. همچنین تسهیل فرآیندهای گمرکی، بهبود امکانات حمل‌ونقل و رفع موانع پیش روی صادرکنندگان باید در زمره اولویت‌های توسعه این گذرگاه قرار گیرد.
میلک امروز تنها یک مسیر عبور کالا به افغانستان نیست؛ ظرفیتی راهبردی است که می‌تواند تجارت خارجی را به تولید، حمل‌ونقل را به اشتغال و مبادلات مرزی را به بهبود معیشت مردم هیرمند پیوند بزند. با این حال، معیار واقعی موفقیت این ظرفیت، نه صرفاً افزایش آمار صادرات، بلکه سهمی است که مردم منطقه از منافع این تجارت به دست می‌آورند؛ سهمی که تحقق آن، به برنامه‌ریزی اقتصادی، زیرساخت مناسب و پاسخ‌گویی مستمر دستگاه‌های مسئول نیاز دارد.
انتهای خبر/
