به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «طلوعکنارک»به نقل از عصرهامون، فائزه عرب یوسف آبادی بیان کرد: به مناسبت روز بزرگداشت حکیم عمر خیام، به بررسی اندیشهها و رباعیات این شاعر و فیلسوف نامدار پرداخت و بیان کرد: ایشان با تخصص در ادبیات کلاسیک و تحلیل متون فلسفی و شعری، چشماندازی نوین از اهمیت و جایگاه خیام در ادبیات و فرهنگ ایرانی ارائه کرد.
وی افزود: اهمیت این روز در ایران امروز فراتر از بزرگداشت یک شاعر و فیلسوف کلاسیک است. این روز فرصتی است برای بازخوانی میراث فکری و ادبی ایران، ترویج اندیشه نقادانه و یادآوری جایگاه زبان و ادب فارسی در شکلدهی به هویت فرهنگی ما. همچنین نسل جدید را به پیوندی زنده با فلسفه و شعر خیام تشویق میکند و نشان میدهد که میراث او همچنان در زندگی امروز ما معنا دارد.
معرفی حکیم عمر خیام
عضو هیأت علمی و دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه زابل گفت: حکیم عمر خیام یکی از بزرگترین شاعران، ریاضیدانان و فیلسوفان ایرانی است که زندگی و آثارش مرز زمان و مکان را پشت سر گذاشته است. او علاوه بر این که در ریاضیات و علم اخترشناسی پیشرو بود، در رباعیاتش با زبان ساده و موجز، دغدغههای بنیادین انسان، گذر زمان، لذتهای زندگی و پرسش از معنای هستی را نشر داد. همین ترکیب نگاه علمی، فلسفی و شاعرانه، خیام را برای نسلهای مختلف و بهویژه نسل جوان، انسانی قابل فهم و همذاتپندار ساخته است.
راز ارتباط نسل جوان با رباعیات خیام
عرب یوسفآبادی عنوان کرد: نکته بنیادین در فهم ارتباط نسل جوان با رباعیات خیام، تحلیل همزمان ساختار زبانی، محتوای فلسفی و بازنمایی تجربه انسانی در آثار اوست. خیام بهعنوان یک شاعر، ریاضیدان و فیلسوف، توانسته است از طریق رباعیات کوتاه و موجز، معضلات بنیادین هستی، گذر زمان، مسأله مرگ و ارزش زندگی را بهگونهای بیان کند که هم به سطح عقلانی و هم به تجربه زیسته مخاطب نزدیک باشد.
وی گفت: ویژگی زبان خیام، که ساده و روان اما سرشار از معانی فلسفی و نمادین است، به مخاطب معاصر امکان میدهد بدون پیشزمینه فلسفی گسترده، به درک عمیقی از مفاهیم بنیادی زندگی دست یابد. این نوع بیان کوتاه، فشرده و با قابلیت تعابیر چندلایه، در عصر اطلاعات و سرعت بالای زندگی مدرن، پاسخگوی نیاز نسل جوان به دسترسی سریع به معنا و تفکر انتقادی است.
پژوهشگر برتر دانشکده ادبیات زابل ادامه داد: نگرش نقادانه خیام نسبت به مذهب، اجتماع و سنتهای محدودکننده، با طنز ظریف و گاه گزنده، نوعی فاصلهگیری فلسفی از مطلقگرایی ارائه میدهد که مخاطب امروز، بهویژه نسل جوان، با آن همذاتپنداری میکند. این همذاتپنداری ناشی از قابلیت رباعیات در انتقال تجربهای جهانشمول است؛ تجربهای که محدود به زمان و مکان خاص نیست و دغدغههای انسانی را در قالبی قابل فهم و زیبا عرضه میکند.
وی تصریح کرد: از سوی دیگر، رباعیات خیام در عین کوتاهی و موجز بودن، دارای قابلیت انعطاف معنایی بسیار بالایی هستند. این انعطاف معنایی، امکان بازخوانی و تفسیر مجدد بر اساس شرایط فرهنگی و اجتماعی مختلف را فراهم میآورد و به همین دلیل، نسلهای مختلف، از جمله نسل جوان امروز، میتوانند برداشت شخصی خود را از آن داشته باشند و آن را با زندگی خود پیوند دهند. این ویژگی، خیام را از بسیاری از شاعران کلاسیک متمایز میکند، زیرا بسیاری از آثار شعر کلاسیک، اگرچه ارزش ادبی و فلسفی دارند، اما با زبان و ساختار پیچیده، درک و ارتباط مستقیم با مخاطب معاصر را دشوار میکنند.
عرب یوسف آبادی خاطر نشان کرد: وجه انسانی رباعیات خیام و تمرکز او بر لذتهای ساده زندگی، گذر زمان و ضرورت بهرهگیری از لحظه حال، با ارزشها و دغدغههای نسل معاصر که در معرض فشارهای اجتماعی، اقتصادی و روانی هستند، همسو است. این همخوانی میان پیامهای بنیادین رباعیات و تجربه زیسته مخاطب، توضیح میدهد که چرا نسل جوان امروز، حتی بیش از سایر شعرای کلاسیک، قادر است با خیام ارتباط برقرار کند و او را به عنوان فیلسوفی که با زمانه خود سخن میگوید بپذیرد.
وی ادامه داد: خیام جهانی شد چون توانست فلسفه زندگی و گذر زمان را با زبانی ساده، شاعرانه و انسانی بیان کند که همه نسلها متوجه آن بشوند.
رسالت روز بزرگداشت خیام در ایران امروز
عرب یوسفآبادی در پایان گفت: مهمترین رسالت روز بزرگداشت خیام در ایران امروز، پاسداشت زبان و ادب فارسی و یادآوری ارزشهای فلسفی، انسانی و فرهنگی اوست تا نسل معاصر با میراث فکری و هنری خود پیوندی زنده برقرار کند و اهمیت اندیشه نقادانه و تأمل در زندگی را درک نماید.
انتهای خبر/
