پیشین، دروازه طلایی توسعه تجارت ایران و پاکستان
پیشین، دروازه طلایی توسعه تجارت ایران و پاکستان
همجواری با پاکستان، موقعیت راهبردی و برخورداری از ظرفیت‌های تجاری و حمل‌ونقلی، مرز پیشین راسک را به یکی از کانون‌های مستعد توسعه اقتصادی در جنوب سیستان و بلوچستان تبدیل کرده است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «طلوع‌کنارک»، به نقل از«عصرهامون»، مرزها تنها خطوطی برای تعیین محدوده جغرافیایی کشورها نیستند، بلکه در صورت بهره‌گیری هوشمندانه از ظرفیت‌های آن‌ها می‌توانند به کانون‌های اثرگذار تجارت، سرمایه‌گذاری و توسعه اقتصادی تبدیل شوند؛ ظرفیتی که در مناطق مرزی، علاوه بر تقویت مبادلات خارجی، ارتباط مستقیمی با اشتغال، درآمد و کیفیت زندگی ساکنان این مناطق دارد.
در جنوب سیستان و بلوچستان، مرز پیشین در شهرستان راسک به دلیل همجواری با پاکستان و قرار گرفتن در موقعیتی راهبردی، از ظرفیت قابل توجهی برای گسترش تجارت خارجی و توسعه صادرات برخوردار است. دسترسی به بازار پاکستان، امکان مبادله محصولات کشاورزی، مواد غذایی، مصالح ساختمانی و کالاهای صنعتی و همچنین برخورداری از زیرساخت‌های گمرکی و حمل‌ونقل، فرصت‌هایی را پیش روی این گذرگاه قرار داده که می‌تواند جایگاه آن را در معادلات اقتصادی منطقه ارتقا دهد.

اهمیت این ظرفیت زمانی بیشتر نمایان می‌شود که توسعه تجارت مرزی را فراتر از افزایش حجم صادرات و واردات در نظر بگیریم؛ چراکه رونق فعالیت‌های اقتصادی در چنین مناطقی می‌تواند زنجیره‌ای از فرصت‌های شغلی در حوزه‌های حمل‌ونقل، انبارداری، بسته‌بندی، خدمات، بازاریابی و عرضه محصولات بومی ایجاد کند و سهم بیشتری از منافع تجارت خارجی را به جوامع محلی اختصاص دهد.

با این حال، دستیابی به چنین جایگاهی نیازمند فراهم شدن زیرساخت‌های متناسب با حجم مبادلات و رفع موانعی است که گاهی روند فعالیت تجار و صادرکنندگان را با وقفه مواجه می‌کند؛ از راه‌اندازی گیت دوم و توسعه شبکه ارتباطی گرفته تا ارتقای امکانات گمرکی، تسهیل تردد ناوگان باری و هماهنگی بیشتر با طرف پاکستانی. موضوعی که هم مسئولان شهرستان راسک و هم فعالان اقتصادی بر ضرورت پیگیری آن تأکید دارند.

پیشین، ظرفیتی فراتر از یک گذرگاه مرزی
عبدالرحمان رئیسی، فعال اقتصادی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» با اشاره به موقعیت تجاری مرز پیشین بیان کرد: همجواری این منطقه با پاکستان و برخورداری از موقعیت جغرافیایی مناسب، فرصت ارزشمندی برای توسعه مبادلات تجاری و تبدیل پیشین به یکی از محورهای مهم صادراتی جنوب سیستان و بلوچستان فراهم کرده است.

وی محصولات کشاورزی، مواد غذایی، مصالح ساختمانی و کالاهای صنعتی را از مهم‌ترین ظرفیت‌های صادراتی این منطقه برشمرد و افزود: برای بهره‌گیری بیشتر از این فرصت‌ها، حمایت از صادرکنندگان، برنامه‌ریزی بلندمدت و توسعه زیرساخت‌های تجاری ضروری است.

این فعال اقتصادی با اشاره به افزایش تردد خودروهای باری در مرز پیشین اظهار کرد: امکانات پایانه‌ای، مسیرهای تردد، پارکینگ کامیون‌ها و تجهیزات گمرکی باید متناسب با حجم فعالیت‌های تجاری توسعه یابد تا امکان پاسخگویی به نیاز تاجران و فعالان اقتصادی فراهم شود.

رئیسی، راه‌اندازی گیت دوم مرز پیشین را یکی از مطالبات مهم بخش خصوصی دانست و گفت: ایجاد ورودی دوم و تکمیل امکانات کنترلی می‌تواند به مدیریت بهتر تردد کامیون‌ها، کاهش صف‌های انتظار و افزایش ظرفیت عملیاتی مرز کمک کند.

وی با تأکید بر تأثیر مستقیم معطلی ناوگان باری بر هزینه‌های تجاری تصریح کرد: تأخیر در عبور کامیون‌ها علاوه بر افزایش هزینه حمل‌ونقل، زمان تحویل کالا را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ بنابراین تدوین رویه‌های شفاف، تسریع فرآیندهای گمرکی و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول، بدون خدشه به نظارت‌های قانونی، از ضرورت‌های توسعه تجارت در این گذرگاه است.

بازار پاکستان؛ فرصتی برای گسترش صادرات ایران
رئیسی با اشاره به ظرفیت بازار پاکستان برای پذیرش کالاهای ایرانی بیان کرد: نزدیکی جغرافیایی دو کشور فرصت مناسبی برای توسعه صادرات فراهم کرده است، اما تثبیت جایگاه محصولات ایرانی در این بازار به توجه هم‌زمان به کیفیت کالا، استانداردهای صادراتی، بسته‌بندی مناسب و شناخت نیاز مصرف‌کنندگان وابسته است.

وی افزود: شکل‌گیری قراردادهای مستمر، تقویت شبکه‌های توزیع و ایجاد ارتباط پایدار میان تجار دو کشور می‌تواند مبادلات را از معاملات مقطعی به همکاری‌های اقتصادی بلندمدت تبدیل کند.

این فعال اقتصادی همچنین بازارچه خرده‌فروشی مشترک پیشین ـ مند را فرصتی برای گسترش فعالیت‌های اقتصادی در مناطق مرزی دانست و خاطرنشان کرد: توسعه این بازارچه باید به‌گونه‌ای باشد که علاوه بر افزایش مبادلات رسمی، زمینه حضور کسبه، تولیدکنندگان و ساکنان بومی را نیز فراهم کند.

رئیسی حمایت از غرفه‌داران، کسب‌وکارهای کوچک و عرضه محصولات محلی را از عوامل مؤثر در افزایش درآمد خانوارهای مرزنشین عنوان کرد و افزود: مشارکت مردم در فعالیت‌های اقتصادی مرز باید به یکی از محورهای اصلی برنامه‌های توسعه‌ای تبدیل شود.

وی توسعه زیرساخت‌های ارتباطی را نیز از نیازهای مهم این گذرگاه برشمرد و گفت: با توجه به وابستگی فرآیندهای تجاری و گمرکی به سامانه‌های الکترونیکی، توسعه فیبر نوری و تقویت شبکه ارتباطی می‌تواند سرعت انجام امور اداری را افزایش دهد و مشکلات ناشی از اختلال سامانه‌ها را کاهش دهد.

اشتغال مرزنشینان؛ معیار اصلی رونق تجارت
این صادرکننده با تأکید بر ضرورت پیوند میان تجارت مرزی و معیشت مردم اظهار کرد: رونق فعالیت‌های اقتصادی در پیشین باید به ایجاد فرصت‌های شغلی در حوزه‌های حمل‌ونقل، انبارداری، بسته‌بندی، خدمات، کشاورزی و بازاریابی منجر شود.

وی آموزش جوانان بومی و فراهم کردن زمینه حضور آنان در فعالیت‌های اقتصادی را ضروری دانست و افزود: باید شرایطی فراهم شود تا منافع حاصل از توسعه تجارت تنها به گروه محدودی اختصاص پیدا نکند و ساکنان منطقه نیز در این فرصت اقتصادی سهم داشته باشند.

رئیسی همچنین هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول دو کشور در حوزه گمرک، حمل‌ونقل و تردد کامیون‌ها را ضروری دانست و گفت: ایجاد رویه‌های هماهنگ و قابل پیش‌بینی و پیگیری توافق‌های تجاری می‌تواند از بروز اختلال در مبادلات جلوگیری کند.

وی در پایان تأکید کرد: مرز پیشین نباید صرفاً محل عبور کالا باشد، بلکه ظرفیت تبدیل شدن به بستری برای توسعه صادرات، جذب سرمایه‌گذاری، ایجاد اشتغال و تقویت مناسبات اقتصادی ایران و پاکستان را دارد؛ ظرفیتی که تحقق آن به همکاری دستگاه‌های اجرایی و گمرکی، بخش خصوصی و مشارکت بیشتر مردم منطقه نیازمند است.

زیرساخت‌های مرزی؛ حلقه اتصال ظرفیت و توسعه اقتصادی
رحیم‌بخش بلیدئی، فرماندار راسک، در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» با اشاره به اهمیت گذرگاه‌های زمینی در توسعه مبادلات اقتصادی بیان کرد: مرز پیشین از ظرفیت‌های ارزشمندی برای تقویت تجارت خارجی، پایداری زنجیره تأمین و تسهیل دسترسی به کالاهای مورد نیاز برخوردار است و باید از این فرصت برای ارتقای توان اقتصادی منطقه استفاده کرد.

وی مصالح ساختمانی، مواد غذایی، محصولات کشاورزی و مشتقات نفتی را از جمله کالاهای صادراتی از طریق بازارچه و گمرک پیشین به پاکستان عنوان کرد و افزود: توسعه این فعالیت‌ها می‌تواند زمینه افزایش مبادلات تجاری، رونق کسب‌وکارهای منطقه و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید را فراهم کند.

فرماندار راسک با اشاره به افزایش تردد کامیون‌ها در این گذرگاه اظهار کرد: گسترش فعالیت‌های تجاری، ضرورت ارتقای زیرساخت‌های مرزی را بیش از گذشته نمایان کرده است و امکانات موجود باید متناسب با حجم تردد خودروهای باری و نیازهای تاجران، رانندگان و فعالان اقتصادی توسعه یابد.

بلیدئی راه‌اندازی ورودی دوم، توسعه شبکه فیبر نوری، تأمین امکانات مورد نیاز بازارچه و گمرک، تسهیل فرآیندهای اداری و گمرکی و تعیین‌تکلیف رویه‌های تجاری را از نیازهای مهم مرز پیشین برشمرد و گفت: رفع این موانع می‌تواند روند ورود و خروج کامیون‌ها را تسهیل کند، از معطلی خودروهای باری بکاهد و ظرفیت عملیاتی این گذرگاه را افزایش دهد.

وی با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، گمرکی و امنیتی افزود: توسعه پایدار فعالیت‌های مرزی تنها با اقدامات داخلی محقق نمی‌شود، بلکه تعامل مستمر با طرف پاکستانی و هماهنگی در اجرای رویه‌های تجاری نیز از الزامات گسترش مبادلات است.

بازارچه پیشین؛ فرصتی برای اقتصاد محلی
فرماندار راسک با اشاره به ظرفیت بازارچه خرده‌فروشی مشترک پیشین ـ مند پاکستان بیان کرد: فعالیت این بازارچه می‌تواند علاوه بر توسعه تجارت رسمی، فرصت‌های اقتصادی بیشتری برای ساکنان مناطق مرزی ایجاد کند و زمینه مشارکت مردم در مبادلات تجاری را افزایش دهد.

وی ادامه داد: این بازارچه با هدف توسعه مبادلات مرزی و کمک به معیشت مرزنشینان ایجاد شده است و استمرار و تقویت فعالیت آن می‌تواند در رونق کسب‌وکارهای محلی و افزایش گردش مالی منطقه مؤثر باشد.

بلیدئی همچنین با اشاره به ظرفیت پایانه رسمی حمل‌ونقل بار و مسافر مرز پیشین اظهار کرد: این پایانه علاوه بر جابه‌جایی کالا، قابلیت توسعه تردد مسافران و گسترش ارتباطات اقتصادی و اجتماعی میان مردم دو کشور را دارد و فعال‌سازی کامل ظرفیت‌های آن می‌تواند آثار مثبتی بر اقتصاد شهرستان راسک داشته باشد.

وی با اشاره به ظرفیت این گذرگاه برای پذیرش زائران افزود: توسعه خدمات مسافری و فراهم شدن امکان تردد قانونی زائران می‌تواند فرصت تازه‌ای برای استفاده از زیرساخت‌های مرزی و تقویت ارتباطات میان دو کشور ایجاد کند؛ موضوعی که نیازمند پیگیری و هماهنگی مسئولان دو طرف است.

فرماندار راسک با تأکید بر اهمیت تعامل با طرف پاکستانی تصریح کرد: هرگونه اختلال در تردد کامیون‌ها می‌تواند زمان تحویل کالا، هزینه حمل‌ونقل و فعالیت تاجران و رانندگان را تحت تأثیر قرار دهد؛ ازاین‌رو پیگیری مسائل از مسیرهای قانونی و دیپلماتیک و ایجاد رویه‌های شفاف و قابل پیش‌بینی برای فعالان اقتصادی ضروری است.

از مزیت جغرافیایی تا فرصت‌های پایدار اقتصادی
بلیدئی با اشاره به پیوند میان توسعه مرز و بهبود وضعیت اقتصادی مردم خاطرنشان کرد: افزایش مبادلات رسمی، رونق بازارچه‌ها و فراهم شدن زمینه فعالیت بیشتر بخش خصوصی می‌تواند به ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم در حوزه‌های حمل‌ونقل، انبارداری، خدمات، تجارت و عرضه محصولات کشاورزی منجر شود.

وی تأکید کرد: پیشین تنها یک محل عبور کالا نیست، بلکه ظرفیتی برای توسعه صادرات، تقویت مناسبات اقتصادی ایران و پاکستان، بهبود معیشت مرزنشینان و افزایش فرصت‌های اشتغال در جنوب سیستان و بلوچستان به شمار می‌رود.

فرماندار راسک در پایان گفت: هدف اصلی باید تبدیل ظرفیت جغرافیایی مرز به فرصت‌های پایدار اقتصادی برای مردم باشد؛ موضوعی که تحقق آن به پیگیری مستمر مطالبات، همکاری دستگاه‌های مسئول و استمرار تعامل با طرف پاکستانی نیاز دارد.

مرز پیشین امروز در نقطه‌ای قرار گرفته است که می‌تواند از یک گذرگاه تجاری با ظرفیت‌های منطقه‌ای، به یکی از محورهای مؤثر توسعه اقتصادی در جنوب سیستان و بلوچستان تبدیل شود. همجواری با پاکستان، تنوع کالاهای قابل مبادله، ظرفیت بازارچه مشترک پیشین ـ مند و برخورداری از پایانه حمل‌ونقل بار و مسافر، مجموعه‌ای از مزیت‌ها را در اختیار این منطقه قرار داده که در صورت برنامه‌ریزی هدفمند، امکان گسترش تجارت خارجی و جذب سرمایه‌گذاری را فراهم می‌کند.

با این حال، مزیت جغرافیایی به‌تنهایی ضامن رونق اقتصادی نیست و فاصله میان ظرفیت موجود و بهره‌برداری واقعی از آن، با تکمیل زیرساخت‌ها، تسهیل فرآیندهای گمرکی، توسعه ارتباطات، ثبات رویه‌های تجاری و تعامل مؤثر با طرف پاکستانی کاهش می‌یابد. در این میان، راه‌اندازی گیت دوم و ارتقای امکانات پایانه‌ای و گمرکی می‌تواند از مهم‌ترین گام‌های عملیاتی برای افزایش توان مبادلاتی مرز باشد.

نکته اساسی آن است که توسعه پیشین نباید تنها در آمار صادرات و میزان تردد کامیون‌ها خلاصه شود؛ بلکه باید آثار آن در زندگی مردم منطقه نیز نمایان باشد. ایجاد فرصت برای فعالیت کسب‌وکارهای بومی، حمایت از تولیدکنندگان و غرفه‌داران، آموزش و به‌کارگیری نیروی کار محلی و فراهم کردن زمینه حضور سرمایه‌گذاران، حلقه‌هایی هستند که تجارت مرزی را به توسعه پایدار پیوند می‌دهند.

پیشین ظرفیت آن را دارد که به دروازه‌ای مؤثر برای گسترش تجارت ایران و پاکستان تبدیل شود؛ مسیری که اگر با نگاه اقتصادی بلندمدت و مشارکت واقعی مرزنشینان دنبال شود، می‌تواند علاوه بر تقویت جایگاه تجاری استان، سهمی ماندگار در رونق تولید، اشتغال و بهبود معیشت مردم منطقه داشته باشد.

انتهای خبر/