گستردگی جغرافیایی استان، پراکندگی سکونتگاه‌های روستایی و عشایری و وابستگی بخشی از خانوارها به دامداری، ضرورت دسترسی به خدمات دامپزشکی را دوچندان کرده است. در چنین شرایطی، کنترل بیماری‌ها صرفاً یک اقدام بهداشتی نیست، بلکه راهکاری برای حفاظت از سرمایه تولیدکنندگان، استمرار فعالیت‌های دامپروری و پیشگیری از اختلال در زنجیره تأمین فرآورده‌های خام دامی محسوب می‌شود.
(1)(1).jpeg)
بیماری‌های دامی؛ تهدیدی فراتر از سلامت گله‌ها
کریم رضایی، دامپزشک سیستان و بلوچستان، در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» با اشاره به اهمیت خدمات دامپزشکی در اقتصاد دامپروری استان بیان کرد: با توجه به گستردگی جغرافیایی سیستان‌وبلوچستان و ظرفیت‌های این منطقه در حوزه دامپروری، طیور و آبزیان، مراقبت‌های بهداشتی و ارائه خدمات تخصصی دامپزشکی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و علاوه بر حفاظت از سرمایه دامداران، در تأمین سلامت عمومی جامعه نیز نقش دارد.
وی پیشگیری از شیوع بیماری‌ها را یکی از مهمترین مأموریت‌های دامپزشکی دانست و افزود: اجرای برنامه‌های منظم واکسیناسیون، مراقبت‌های بهداشتی و شناسایی زودهنگام بیماری‌ها می‌تواند از گسترش عوامل بیماری‌زا جلوگیری کند و هزینه‌های ناشی از درمان و تلفات دام را کاهش دهد.
این دامپزشک با اشاره به بیماری‌های تهدیدکننده جمعیت دامی اظهار کرد: تب برفکی، لمپی‌اسکین، طاعون نشخوارکنندگان کوچک، آبله گوسفندی و بزی، بروسلوز و هاری از جمله بیماری‌هایی هستند که کنترل آنها به مراقبت مستمر، واکسیناسیون به‌موقع و همکاری دامداران با مجموعه دامپزشکی نیاز دارد.
رضایی ادامه داد: نمونه‌برداری از دام‌ها، انجام آزمایش‌های تخصصی و بررسی موارد مشکوک از اقدامات ضروری برای شناسایی عوامل بیماری‌زا و جلوگیری از گسترش بیماری در جمعیت دامی است؛ چراکه تأخیر در تشخیص و کنترل بیماری می‌تواند خسارت‌های قابل‌توجهی به تولیدکنندگان وارد کند.
وی با تأکید بر اهمیت بیماری‌های مشترک بین انسان و دام تصریح کرد: برخی بیماری‌ها علاوه بر تهدید سلامت دام، قابلیت انتقال به انسان را نیز دارند؛ ازاین‌رو رعایت اصول بهداشتی، واکسیناسیون به‌موقع، پرهیز از مصرف فرآورده‌های خام دامی غیربهداشتی و تهیه محصولات از مراکز مجاز ضروری است.
این دامپزشک با اشاره به مسئولیت دامداران در شناسایی موارد مشکوک خاطرنشان کرد: مشاهده علائمی مانند بی‌حالی، کاهش اشتها، تب، زخم‌های غیرطبیعی یا تلفات ناگهانی باید در سریع‌ترین زمان به دامپزشکی گزارش شود و دامداران نیز از جابه‌جایی دام بیمار بدون هماهنگی با کارشناسان خودداری کنند.
رضایی توسعه زیرساخت‌های تخصصی را از الزامات ارتقای خدمات دامپزشکی دانست و گفت: گسترش درمانگاه‌ها، داروخانه‌های دامپزشکی، مراکز مایه‌کوبی و آزمایشگاه‌های تخصصی می‌تواند دسترسی دامداران به خدمات بهداشتی و درمانی را تسهیل کند و پوشش مراقبت‌های دامپزشکی را در مناطق مختلف استان افزایش دهد.
(1).jpg)
۵/۷ میلیون نوبت واکسیناسیون برای حفاظت از جمعیت دامی
داریوش سرگزی، سرپرست اداره کل دامپزشکی سیستان‌وبلوچستان، در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» بیان کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون، ۵ میلیون و ۷۲۰ هزار نوبت سر دام سبک و سنگین استان در قالب برنامه‌های مختلف واکسیناسیون و اقدامات بهداشتی تحت پوشش قرار گرفته‌اند.
وی با تأکید بر نقش اقدامات پیشگیرانه در کاهش خسارت‌های اقتصادی افزود: واکسیناسیون و اجرای برنامه‌های بهداشتی از مؤثرترین راهکارهای مقابله با بیماری‌های دامی است و می‌تواند احتمال بروز خسارت‌های ناشی از شیوع بیماری‌ها را کاهش دهد.
سرپرست اداره کل دامپزشکی سیستان‌وبلوچستان، مراقبت و پایش بیماری‌های دامی و بیماری‌های مشترک بین انسان و دام را از دیگر محورهای فعالیت این مجموعه برشمرد و بیان کرد: نمونه‌برداری، تشخیص آزمایشگاهی و بررسی موارد مشکوک در دام زنده، فرآورده‌های خام دامی و خوراک انجام می‌شود تا زمینه شناسایی و کنترل عوامل بیماری‌زا فراهم شود.
سرگزی تصریح کرد: در ۶ ماهه نخست سال جاری، ۱۶ هزار و ۲۹۶ مورد آزمایش در آزمایشگاه‌های اداره کل دامپزشکی استان انجام شده است که در روند تشخیص و کنترل بیماری‌ها نقش مهمی دارد.
وی با اشاره به اهمیت مشارکت بخش خصوصی در گسترش خدمات تخصصی اظهار کرد: مشارکت فعالان غیردولتی می‌تواند به توسعه پوشش خدمات دامپزشکی در استانی با وسعت جغرافیایی بالا کمک کند و زمینه دسترسی گسترده‌تر دامداران به خدمات بهداشتی و تشخیصی را فراهم آورد.
سرپرست اداره کل دامپزشکی استان، درمانگاه‌ها و داروخانه‌های دامپزشکی، آزمایشگاه‌ها، مسئولان فنی و ناظران بهداشتی و مراکز مایه‌کوبی را از اجزای مهم زنجیره خدمات دامپزشکی دانست و بر ضرورت همکاری این مجموعه‌ها در حفاظت از سلامت دام و فرآورده‌های خام دامی تأکید کرد.
سرگزی ادامه داد: مجموعه دامپزشکی استان برنامه‌های واکسیناسیون، پایش بیماری‌ها و تشخیص آزمایشگاهی را با هدف حفاظت از سلامت دام و سرمایه تولیدکنندگان دنبال می‌کند و تلاش بر این است که خدمات پیشگیرانه و نظارتی در نزدیک‌ترین نقطه به محل استقرار دام و فعالیت دامداران ارائه شود.
دسترسی به خدمات؛ حلقه مهم حفاظت از سرمایه دامداران
با وجود اجرای برنامه‌های گسترده واکسیناسیون و افزایش ظرفیت‌های تشخیصی، اثربخشی اقدامات دامپزشکی در استانی با وسعت جغرافیایی سیستان‌وبلوچستان به میزان دسترسی دامداران به خدمات نیز وابسته است. پراکندگی مناطق روستایی و عشایری، ضرورت حضور مستمر اکیپ‌های سیار، تأمین به‌موقع واکسن و دارو و توسعه مراکز خدمات تخصصی را برجسته می‌کند.
از سوی دیگر، ارزیابی دقیق میزان موفقیت برنامه‌های پیشگیرانه نیازمند مشخص شدن سهم جمعیت هدف از پوشش واکسیناسیون، روند تغییر کانون‌های بیماری، میزان تلفات دامی و خسارت‌های اقتصادی ناشی از شیوع بیماری‌هاست؛ اطلاعاتی که می‌تواند تصویر روشن‌تری از اثربخشی اقدامات و نیازهای باقی‌مانده این حوزه ارائه دهد.
در نهایت، حفاظت از سرمایه دامداران تنها با ثبت آمار واکسیناسیون محقق نمی‌شود؛ بلکه تداوم مراقبت‌های بهداشتی، تشخیص سریع بیماری‌ها، دسترسی عادلانه دامداران مناطق دورافتاده به خدمات و تقویت نظارت بر جابه‌جایی دام، حلقه‌های تکمیل‌کننده این مسیر هستند. همکاری دامداران با کارشناسان دامپزشکی نیز می‌تواند در کنار این اقدامات، از گسترش بیماری‌ها و تحمیل خسارت‌های بیشتر به اقتصاد دامپروری استان جلوگیری کند.
انتهای خبر/
