رشد ۶۵ درصدی مبادلات مرزی محصولات کشاورزی در سیستانوبلوچستان
علیرضا دهمرده رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، بیان کرد: مجموع مبادلات مرزی استان در سال ۱۴۰۴ به ۳ میلیون و ۸۲ هزار و ۸۲۶ تن رسیده که از این میزان ۴۰۹ هزار و ۷۲۸ تن مربوط به صادرات، ۲ میلیون و ۴۸۶ هزار و ۹۲۲ تن واردات و ۱۸۶ هزار و ۱۷۶ تن ترانزیت بوده است.
وی افزود: این در حالی است که میزان مبادلات مرزی استان در سال ۱۴۰۳ یک میلیون و ۸۶۰ هزار و ۸۰۹ تن ثبت شده بود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان گفت: مقایسه آمارها نشان میدهد مبادلات مرزی استان در سال ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۶۵ درصد رشد داشته است.
دهمرده همچنین به فعالیتهای قرنطینهای در حوزه صادرات محصولات کشاورزی اشاره کرد و گفت: در سال ۱۴۰۴ تعداد ۱۵ هزار و ۶۴۷ گواهی بهداشت برای محصولات کشاورزی صادراتی از طریق پستهای قرنطینه مستقر در گمرکات مرزی استان صادر شده است.
جهش تجارت مرزی در گرو اصلاح زیرساختها
امیر تقوی، کارشناس مسائل اقتصادی، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، بیان کرد: مبادلات مرزی سیستان و بلوچستان در سالهای اخیر روند نوسانی را داشته است؛ از یکسو شاهد فعال تر شدن پایانه های گمرکی همچون میلک، ریمدان و میرجاوه بوده ایم که منجر به افزایش سطح مراودات اقتصادی شده است. اما از دیگر سو عواملی همچون بی ثباتی تقاضا از سمت طرف افغانستانی و پاکستانی، محدودیت های حمل و نقل، استاندارهای نامتوازن کیفی و غیره منجر به عدم رشد پایدار صادرات محصولات کشاورزی شده است.بنابراین به طور کلی شرایط را میتوان رو به بهبود اما شکننده توصیف کرد.
وی افزود: برخورداری از طولانی ترین مرز خشکی با افغانستان و پاکستان و دسترسی به آب های آزاد از طریق بندر چابهار که ترکیبی از تجارت زمینی- دریایی است، پایین بودن هزینه های ترانزیت به نسبت مناطق شمال کشور را داراست و استفاده از پتانسیل بالای بازارهای کم تولید ولی پر مصرف در کشورهای همسایه افغانستان و پاکستان است و امکان استفاده از ابزار تجارت تهاتری با کشورهای افغانستان و پاکستان و دارا بودن تنوع اقلیمی سیستان و بلوچستان برای صادرات محصولات تازه خوری است.
کارشناس مسائل اقتصادی تاکید کرد: مهمترین محصولات کشاورزی صادراتی این منطقه از جمله خرما (مضافتی، هلیه، زاهدی، ربی)، صیفی جات (گوجه فرنگی، خیار، بادمجان، فلفل)، محصولات باغی مناطق گرمسیری (انبه، موز چابهار، لیموترش)، محصولات علوفه و دامی مانند یونجه و جو، محصولات کم آب بر همچون حنا و داروهای گیاهی گرمسیری است.
وی ادامه داد: نقش مرزهای مشترک با کشورهای همسایه در رونق اقتصادی سیستان و بلوچستان، یکی از پیشران های اصلی اقتصادی استفاده از، اقتصاد مرز است. سهم بالایی از اشتغال، حمل و نقل و تجارت غیرنفتی استان به مبادلات ارزی وابسته است به گونه ای که در برخی مناطق همچون سیستان بقا و پایداری اقتصادی خانوار و حتی ابقاء سکونت در گرو فعالیت های مرزی است. بنابراین نقش مرز، حیاتی و بسیار موثر میباشد.
مرزهای شرقی؛ سکوی صادرات یا گلوگاه لجستیک
تقوی گفت: عوامل باعث رشد یا رکود مبادلات مرزی محصولات کشاورزی عبارتند ازعوامل رشد: ثبات سیاسی و اقتصادی در مراودات تجاری و گمرکی و افزایش ظرفیت سردخانه ها، پایانه های صادراتی و نزدیک شدن معیارهای استاندارد و وجود تقاضای قوی و مستمر در جوامع کشورهای همسایه سیستان و بلوچستان و توسعه کشتهای صادرات محور در کنار توجه به مدیریت کیفیت و افزایش امنیت مسیرهای حمل و نقل و تسریع در جابه جایی محصولات است.
وی ادامه داد: عوامل رکود نوسانات شدید ارزی در دو طرف مراودات تجاری، بروکراسی اداری و افزایش مشکلات صدور مجوزات تغییرات قوانین صادرات وکمبود کامیون های یخچال دار و مشکلات لجستیکی و کاهش سطح زیر کشت به دلیل خشکسالی های مستمر و تعرفه ها و اعمال برخی محدودیت ها از سمت کشور همسایه مقابل است.
کارشناس مسائل اقتصادی اظهار کرد: بازارهای هدف اصلی محصولات کشاورزی سیستان و بلوچستان، افغانستان، پاکستان، هند و بنگلادش، کشورهای حوزه خلیج فارس هستند.
وی گفت: مهمترین موانع پیش روی کشاورزان و تجار در صادرات مرزی و مشکلات حملونقل، نبود زنجیره سرد (از مزرعه تا مرز) و ضعف در بسته بندی مطابق با استاندارهای بازارهای هدف و کندی فرایندهای گمرکی و بالا بودن هزینه های حمل و کمبود کامیون های یخچال دار وبالا بودن ریسک برگشت محصولات صادراتی به دلیل تغییرات ناگهانی قوانین
تقوی گفت: مشکلات بیمه بار و عدم استمرار و پایداری قراردادهای خریداران خارجی و محدودیت های مالی و سرمایه در گردش کشاورزان خرد است و به طور کلی چالش اصلی حوزه صادرات محصولات کشاورزی در استان س و ب را میتوان به مشکلات حمل و نقل و لجستیک با درصد و ضریب تاثیر بالا مربوط دانست.
جهش ۶۵ درصدی حجم مبادلات و عبور از مرز ۳ میلیون تن را نشان میدهد که خود گواهی بر پویایی چرخ تجارت در پایانههای میلک، ریمدان و میرجاوه است. اما از سوی دیگر، نبود زیرساختهای لجستیکی، بهویژه کمبود کامیونهای یخچالدار و نبود زنجیره سرد، زنگ خطری جدی برای تداوم این روند است.
به نظر میرسد برای تبدیل این رشد مقطعی به یک توسعه پایدار، باید فوراً شکاف میان آمارهای صعودی تجارت و واقعیتهای فرسوده حملونقل را پر کرد.
