در چنین شرایطی، مقابله با گردوغبار و حفاظت از عرصههای طبیعی تنها با اقدامات یک دستگاه اجرایی امکانپذیر نیست و نیازمند همکاری مجموعههای مسئول، مشارکت جوامع محلی و همراهی جدی مردم است. توسعه پوشش گیاهی، ایجاد کمربند سبز، حفاظت از تالاب هامون، جلوگیری از تخریب اراضی ملی و فرهنگسازی برای صیانت از منابع طبیعی، از جمله اقداماتی است که میتواند در مسیر کاهش آسیبهای زیستمحیطی منطقه مؤثر باشد.
هامون را نجات دهید
علی کریمی یکی از شهروندان سیستانی در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» گفت: سالهاست با خشکسالی، بیآبی و گردوغبار زندگی میکنیم و شرایط هر روز سختتر میشود. خشک شدن هامون فقط یک مشکل زیستمحیطی نیست، بلکه مستقیماً زندگی و معیشت مردم را تحت تأثیر قرار داده است.
وی افزود: وقتی هامون آب ندارد، گردوغبار بیشتر میشود و مردم باید روزهای زیادی را با هوای آلوده و شرایط سخت سپری کنند. از مسئولان انتظار داریم به جای وعدههای تکراری، برای تأمین حقآبه هامون و کاهش گردوغبار اقدام عملی انجام دهند.
یکی دیگر از اهالی منطقه نیز بیان کرد: ما میخواهیم صدای مردم سیستان شنیده شود. طبیعت این منطقه در حال از بین رفتن است و اگر امروز برای احیای هامون و منابع طبیعی کاری نشود، فردا جبران این خسارتها بسیار دشوار خواهد بود.
شناسایی ۲۶ کانون بحرانی گردوغبار در سیستان
مهدی امیری رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهرستان زابل در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، با اشاره به چالشهای زیستمحیطی منطقه سیستان بیان کرد: خشکسالیهای چند دهه اخیر و تغییرات اقلیمی، آثار گستردهای بر زندگی مردم، منابع طبیعی، کشاورزی، دامداری و صیادی منطقه گذاشته است.
وی افزود: یکی از مهمترین دغدغههای مردم سیستان موضوع گردوغبار و ریزگردهاست که بر اساس مطالعات انجامشده، ۲۶ کانون بحرانی تولید گردوغبار در این منطقه شناسایی شده است.
امیری ادامه داد: مطالعات جامع این کانونها با همکاری دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی، منابع طبیعی، جهاد کشاورزی و سایر دستگاههای مرتبط انجام شده و منشأهای اصلی تولید گردوغبار مشخص شده است تا اقدامات مقابلهای بهصورت هدفمند انجام شود.
مقابله با گردوغبار نیازمند همکاری همه دستگاههای اجرایی است
رئیس اداره حفاظت محیطزیست زابل بیان کرد: وظیفه مقابله با گردوغبار تنها بر عهده یک دستگاه نیست و نیازمند همکاری همه مجموعههای اجرایی از جمله محیطزیست، منابع طبیعی، جهاد کشاورزی، استانداری، فرمانداریها و سایر دستگاههای مسئول است.
وی با اشاره به بازدید اخیر رئیس سازمان حفاظت محیطزیست کشور از منطقه سیستان گفت: در این سفر، بازدیدهایی از کانونهای بحرانی گردوغبار، تالاب هامون، پژوهشگاهها و مناطق مختلف حوزه سیستان انجام شد و مسائل و دغدغههای زیستمحیطی منطقه مورد بررسی قرار گرفت.
امیری درباره اقدامات انجامشده برای کاهش گردوغبار اظهار کرد: در سالهای گذشته اقداماتی مانند مالچپاشی در برخی مناطق انجام شده، اما رویکرد اصلی سازمان حفاظت محیطزیست، اجرای طرحهای سازگار با طبیعت و تقویت پوشش گیاهی است.
ضرورت ایجاد کمربند سبز در اطراف شهرهای سیستان
وی همچنین بر ضرورت توسعه فضای سبز و ایجاد کمربند سبز در اطراف شهرهای سیستان تأکید کرد و گفت: افزایش پوشش گیاهی میتواند نقش مؤثری در کاهش شدت گردوغبار داشته باشد و اجرای این طرح نیازمند همکاری همه دستگاههاست.
رئیس اداره حفاظت محیطزیست زابل در ادامه با اشاره به موضوع شکار غیرمجاز گفت: طی چند سال اخیر هیچ مجوز شکار در منطقه صادر نشده و نیروهای محیطزیست بهصورت مستمر در مناطق تحت مدیریت حضور دارند و با تخلفات شکار برخورد قانونی انجام میشود.
کاهش جمعیت پرندگان مهاجر در پی خشکسالی و تغییر مسیر مهاجرت
وی افزود: به دلیل خشکسالی و تغییر مسیر مهاجرت پرندگان، جمعیت پرندگان مهاجر در منطقه کاهشیافته، اما حفاظت از گونههای جانوری و آموزش جوامع محلی همچنان در دستور کار قرار دارد.
امیری درباره چرای دام در تالاب هامون نیز گفت: ورود دام و شتر به مناطق حساس تالابی از دغدغههای محیطزیست است و با همکاری دستگاههای مرتبط از جمله فرمانداری، جهاد کشاورزی، منابع طبیعی و نیروی انتظامی، اقدامات کنترلی و قانونی در حال انجام است.
وی در پایان افزود: احیای محیطزیست سیستان نیازمند عزم ملی، مشارکت مردم و همکاری همه دستگاههاست و تلاش میشود با اجرای برنامههای علمی و عملیاتی، شرایط زیستمحیطی منطقه بهبود یابد.
مشارکت مردم، مهمترین راهکار حفاظت از منابع طبیعی است
غدیر بزی، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان زابل در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» با اشاره به وظایف ذاتی سازمان منابع طبیعی بیان کرد: رسالت اصلی این سازمان حفاظت، احیا، توسعه و بهرهبرداری اصولی از منابع طبیعی شامل جنگلها، مراتع و اراضی ملی است و باید این سرمایه ارزشمند را همانگونه که از گذشتگان به ما رسیده، سالم و پایدار به نسلهای آینده تحویل دهیم.
وی با اشاره به شرایط اقلیمی سیستان، خشکسالیهای متوالی و کاهش سرانه فضای سبز افزود: حفاظت از طبیعت تنها با اقدامات دستگاههای اجرایی محقق نمیشود و تحقق این هدف نیازمند همافزایی همه دستگاهها، مشارکت مردم و فرهنگسازی مستمر است.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری زابل بیان کرد: در راستای عملیاتیکردن محور مشارکت مردمی، از ابتدای سال جاری مجموعهای از برنامهها باهدف تقویت بنیانهای حفاظتی، افزایش مشارکت اجتماعی و ارتقای فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی در شهرستان اجرا شده است.
اجرای پویشهای مردمی درختکاری
بزی با اشاره به اجرای پویشهای مردمی درختکاری «سرو ایران» گفت: باهدف گرامیداشت یاد و خاطره رهبر شهید، پویشهای نهالکاری «سرو ایران» آغاز شد و این جریان با تبدیل شدن به برنامه منظم «پنجشنبههای سرو ایران»، زمینه حضور اقشار مختلف مردم در کاشت درختان بومی و مقاوم را فراهم کرد.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری زابل با اشاره به اجرای طرح ملی کاشت یک میلیارد درخت اظهار کرد: در این زمینه رویکرد اداره از تولید صرفاً دولتی نهال به سمت تولید مشارکتی تغییر کرده و از ظرفیت شهروندان و فعالان محیطزیست برای تأمین منابع و امکانات استفاده شده است.
وی افزود: با مشارکت و حمایت مردم، اقدامات مؤثری برای تولید نهالهای متناسب با شرایط اقلیمی سیستان انجام شده تا ضمن تقویت ظرفیتهای محلی، زمینه خودکفایی در تأمین نهال مورد نیاز طرحهای احیای منابع طبیعی فراهم شود.
آموزش؛ زیربنای حفاظت پایدار
بزی آموزش را یکی از مهمترین ابزارهای حفاظت از منابع طبیعی دانست و گفت: با توجه به اینکه آموزش میتواند زمینهساز حفاظت پایدار باشد، دورههای آموزشی تخصصی و هدفمند برای گروههای مختلف جامعه از جمله دانشآموزان، مجریان طرحها و بهرهبرداران برگزار شده است.
وی تصریح کرد: در این دورهها تلاش شده آموزشهای کاربردی و متناسب با شرایط منطقه ارائه شود تا نسل آینده با اهمیت منابع طبیعی آشنا شده و بهرهبرداران نیز با روشهای اصولی استفاده از منابع آشنا شوند و روشهای سنتی و تخریبی جای خود را به بهرهبرداری صحیح و پایدار بدهد.
بزی هدف از این اقدام را افزایش آگاهی عمومی و آشنا کردن مردم با پیامدهای تخریب منابع طبیعی عنوان کرد و افزود: تلاش ما این است که هر شهروند به یک ناظر و همراه برای حفاظت از محیطزیست و منابع طبیعی تبدیل شود و در پیشگیری از تخلفات نقش داشته باشد.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری زابل افزود: با جذب داوطلبان علاقهمند و دلسوز و ارائه آموزشهای لازم، شبکهای مردمی برای گزارش تخلفات، شناسایی و اعلام کانونهای آتشسوزی و کمک به حفاظت از عرصههای ملی شکل گرفته که نقش مؤثری در پیشگیری از تخریب منابع طبیعی داشته است.
برخورد قانونی با متخلفان
بزی با بیان اینکه قانون در برخورد با متخلفان حوزه منابع طبیعی صریح و قاطع است، تصریح کرد: هرگونه تصرف اراضی ملی، تخریب پوشش گیاهی، قطع درختان و درختچهها، ایجاد حریق یا سایر تخلفات پس از مستندسازی به مراجع قضایی ارجاع شده و مطابق قانون با متخلفان برخورد خواهد شد.
وی با اشاره به افزایش خطر آتشسوزی در فصل گرما از شهروندان خواست از رها کردن بطریهای شیشهای، پلاستیکی و سایر پسماندها در طبیعت خودداری کنند، چراکه این موارد میتواند زمینهساز وقوع آتشسوزی و وارد شدن خسارتهای جبرانناپذیر به عرصههای طبیعی شود.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری زابل صرفهجویی در مصرف آب، برق و گاز را از دیگر الزامات حفاظت از منابع طبیعی دانست و گفت: استفاده از ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر از جمله سامانههای خورشیدی و توربینهای بادی، بهویژه در منطقه سیستان که از ظرفیت مناسبی در زمینه تابش خورشید و وزش باد برخوردار است، میتواند در کاهش مصرف انرژی و حفاظت از محیطزیست مؤثر باشد.
وی با تأکید بر استقبال این اداره از نقدهای دلسوزانه و سازنده خاطرنشان کرد: گزارشهای مردمی درباره تخریب منابع طبیعی، قطع درختان، تصرف اراضی ملی، آتشسوزی و سایر تخلفات، در صورت ارائه مستندات و اعلام دقیق زمان و مکان، با سرعت و دقت مورد بررسی و پیگیری قرار میگیرد.
بزی در پایان از شهروندان خواست در صورت مشاهده هرگونه تخلف، موضوع را از طریق سامانههای امداد جنگل با شمارههای ۱۳۹ و ۱۵۰۴ یا مراجعه به اداره منابع طبیعی اطلاع دهند تا کارشناسان در سریعترین زمان ممکن نسبت به بررسی و اقدامات قانونی لازم اقدام کنند.
وی با قدردانی از همکاری مردم، رسانهها و فعالان منابع طبیعی تأکید کرد: حفظ منابع طبیعی یک وظیفه ملی و همگانی است و توسعه مشارکت مردم در قالب «همیاران طبیعت»، پویشهای مردمی درختکاری، آموزش و فرهنگسازی میتواند نقش مؤثری در پیشگیری از تخریب، حفاظت از عرصههای ملی و انتقال این میراث ارزشمند به نسلهای آینده داشته باشد.
انتهای خبر/
