امروز اما مسیر خرمای سراوان از نخلستان تا بازار در حال تغییر است و توسعه صنایع تبدیلی، زمینه فرآوری، بسته‌بندی، نگهداری و صادرات این محصول را فراهم کرده است؛ روندی که می‌تواند خرما را از یک محصول خام به کالایی با ارزش افزوده بیشتر تبدیل کند.
در حال حاضر ۳ واحد کارخانه فراوری خرما در شهرستان سراوان با ظرفیت بیش از ۳ هزار تن فعالیت دارند و ۱۷ واحد سردخانه نیز با ظرفیت مجموع ۲۲ هزار تن، نقش مهمی در نگهداری و مدیریت محصول ایفا می‌کنند. این زیرساخت‌ها، حلقه‌های مهمی از زنجیره تولید تا بازار را شکل داده و ظرفیت عرضه بهتر محصول را افزایش داده‌اند.
گسترش فرآوری، دامنه استفاده از خرمای سراوان را نیز توسعه داده و محصول نخلستان‌ها می‌تواند به فرآورده‌هایی مانند شیره خرما، قند مایع، شکلات خرمایی، خمیر خرما، سرکه و دیگر فرآورده‌های صنعتی و خوراک دام تبدیل شود؛ ظرفیتی که ضمن کاهش وابستگی به فروش خام، به استفاده حداکثری از محصول و کاهش ضایعات کمک می‌کند.
صنایع تبدیلی خرما از سوی دیگر می‌تواند به یکی از محورهای اشتغال‌زایی در سراوان تبدیل شود؛ چراکه توسعه این بخش تنها به فعالیت در کارخانه محدود نمی‌شود و از مراحل فرآوری و بسته‌بندی تا سردخانه، حمل‌ونقل، بازاریابی و صادرات، فرصت‌های شغلی مستقیم و غیرمستقیم ایجاد می‌کند. این ظرفیت می‌تواند زمینه مشارکت بیشتر جوانان و بانوان منطقه در فعالیت‌های اقتصادی و تقویت درآمد خانوارهای محلی را فراهم کند.
اشتغال‌زایی برای ۲۷۴ نفر در کارخانه فراوری خرما افق سراوان
وی اظهار کرد: در این کارگاه، فرآورده‌هایی نظیر خرمای بسته‌بندی‌شده، شکلات خرمایی، کیک و کلوچه خرمایی، و همچنین قهوه خرما که از هسته خرما تولید می‌شود، فرآوری و روانه بازار می‌گردد. هدف ما ایجاد زنجیره‌ای کامل از تولید تا صادرات است تا از خام‌فروشی جلوگیری شود و ارزش افزوده به نفع منطقه و کشاورزان محلی افزایش یابد.
محمدی با اشاره به توسعه ساختاری مجموعه، افزود: شرکت مروارید سیاه که در حوزه بسته‌بندی و صادرات خرما فعالیت دارد، نیز به‌عنوان یکی از زیرمجموعه‌های شرکت افق مشغول به کار است. این شرکت با تمرکز بر بازارهای منطقه‌ای، نقش مهمی در معرفی خرمای سراوان به بازارهای جهانی ایفا کرده است.
وی با تأکید بر اهمیت اشتغال‌زایی، بیان کرد: در حال حاضر، در مجموعه افق و شرکت وابسته به آن، ۳۲ نفر به‌صورت مستقیم، ۲۲ نفر به‌صورت غیرمستقیم و حدود ۲۲۰ نفر نیز به‌صورت فصلی مشغول به کار هستند. این اشتغال پایدار، نقش مهمی در ارتقای سطح معیشت خانوارهای روستایی و شهری منطقه ایفا کرده است.
مدیر کارگاه فرآوری افق سراوان همچنین به ظرفیت صادراتی مجموعه اشاره کرد و گفت: سالانه حدود ۱۵۰۰ تن از محصولات ما به کشورهای مالزی، هند و پاکستان صادر می‌شود و درحال‌توسعه بازارهای جدید نیز هستیم. خرمای سراوان به‌دلیل کیفیت بالا، طعم منحصربه‌فرد و فرآوری بهداشتی، در این کشورها مورد استقبال خوبی قرار گرفته است.
وی در پایان از همکاری نهادهای دولتی در تسهیل فرایندهای صادراتی و حمایت از توسعه صنعت فرآوری خرما در شهرستان سراوان قدردانی کرد و خواستار تداوم حمایت‌ها جهت توسعه بیشتر این صنعت اشتغال‌آفرین شد.
خرمای سراوان در مسیر ارزش‌آفرینی صنعتی
وی افزود: یکی از مهمترین موضوعات در زنجیره تولید خرما، حرکت از فروش فله‌ای و خام‌فروشی به سمت فراوری، بسته‌بندی و تولید محصولات متنوع است؛ چراکه بخش قابل‌توجهی از ارزش اقتصادی خرما در مراحل پس از تولید اولیه و تبدیل آن به محصولات فراوری‌شده ایجاد می‌شود.
معاون فنی جهاد کشاورزی سراوان ادامه داد: در حال حاضر سه واحد کارخانه فراوری خرما در شهرستان فعال است که ظرفیت تولید بیش از ۳ هزار تن انواع محصولات ثانویه را دارند و در کنار آن، ۱۷ واحد سردخانه با ظرفیت نگهداری حدود ۲۲ هزار تن در منطقه فعالیت می‌کنند که نقش مهمی در حفظ محصول، تنظیم بازار و جلوگیری از افت کیفیت خرما دارند.
خسروی تصریح کرد: فراوری خرما دیگر محدود به بسته‌بندی ساده محصول نیست و می‌توان این محصول را به فرآورده‌های متنوعی همچون شیره خرما، قند مایع، شکلات خرمایی، انواع ارده، خرمای شکلاتی، خمیر خرما، سرکه، الکل صنعتی و خوراک دام تبدیل کرد؛ فرایندی که ارزش اقتصادی محصول را افزایش داده و زمینه شکل‌گیری زنجیره‌ای از فعالیت‌های تولیدی را فراهم می‌کند.
وی با بیان اینکه توسعه صنایع تبدیلی، آثار اقتصادی آن را از نخلستان تا بازار گسترش می‌دهد، گفت: زمانی که خرما در همان مرحله نخست به فروش برسد، بخش زیادی از ظرفیت اقتصادی محصول در منطقه باقی نمی‌ماند، اما با فراوری و ایجاد محصولات جدید، ارزش افزوده بیشتری ایجاد شده و سهم تولیدکننده، کارآفرین و نیروی کار محلی از این چرخه اقتصادی افزایش می‌یابد.
معاون فنی جهاد کشاورزی سراوان یکی دیگر از آثار توسعه صنایع تبدیلی را کاهش ضایعات دانست و بیان کرد: فراوری می‌تواند بخشی از محصولاتی را که به دلایل مختلف امکان عرضه مستقیم ندارند، وارد چرخه اقتصادی کند و به‌این‌ترتیب از هدررفت محصولات کشاورزی جلوگیری شود.
خسروی ادامه داد: ایجاد واحدهای فراوری و بسته‌بندی همچنین زمینه اشتغال مستقیم و غیرمستقیم را برای جوانان و بانوان منطقه فراهم می‌کند و توسعه این واحدها می‌تواند به رونق اقتصادی روستاها و افزایش ماندگاری نیروی انسانی در مناطق تولیدکننده کمک کند.
وی با اشاره به ظرفیت صادراتی خرمای سراوان اظهار کرد: تولید محصولات متنوع و برخوردار از بسته‌بندی استاندارد، امکان حضور مؤثرتر خرمای منطقه در بازارهای داخلی و خارجی را فراهم می‌کند و توسعه این بخش می‌تواند در کنار تقویت جایگاه محصول سراوان، زمینه ارزآوری و توسعه تجارت محصولات کشاورزی را نیز فراهم سازد.
خسروی تأکید کرد: برای دستیابی به این هدف، حمایت از سرمایه‌گذاران، تسهیل فرایندهای اداری، تأمین زیرساخت‌های موردنیاز، تقویت زنجیره سرد، توسعه بسته‌بندی و کمک به بازاریابی و صادرات محصولات فراوری‌شده ضروری است.
وی خاطرنشان کرد: نخلستان‌های سراوان تنها یک ظرفیت برای تولید محصول خام نیستند، بلکه می‌توانند مبنای شکل‌گیری یک زنجیره اقتصادی گسترده از تولید، فراوری، بسته‌بندی، نگهداری، حمل‌ونقل و صادرات باشند و هر اندازه این زنجیره در داخل شهرستان تکمیل شود، سهم بیشتری از ارزش اقتصادی خرما در منطقه باقی خواهد ماند.
معاون فنی جهاد کشاورزی سراوان در پایان گفت: توسعه صنایع تبدیلی خرما، یک ضرورت اقتصادی برای بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت‌های بومی است و با استمرار سرمایه‌گذاری و حمایت از فعالان این حوزه، می‌توان زمینه تبدیل سراوان به یکی از مراکز مهم فراوری و تولید محصولات متنوع خرمایی در کشور را فراهم کرد.
تداوم این روند، نیازمند تکمیل زنجیره ارزش، حمایت از سرمایه‌گذاران، تسهیل فرآیندهای صادراتی و تقویت زیرساخت‌های حمل‌ونقل و لجستیک است؛ ظرفیتی که با پشتیبانی هدفمند می‌تواند خرمای سراوان را از یک محصول کشاورزی به برندی اقتصادی و صادراتی برای منطقه تبدیل کند.
انتهای خبر/
