وی در این مصاحبه ضمن ارائه آمار رسمی، به تشریح روند بیماری، میزان آمادگی نظام سلامت و توصیههای ضروری برای شهروندان پرداخت.
آخرین آمار مبتلایان به تب دنگی در حوزه تحت پوشش دانشکده علوم پزشکی چابهار چگونه است؟
بر اساس آخرین دادههای مستخرج از نظام مراقبت بیماریها، در سهماهه نخست سال جاری مجموعاً ۸۴۸ مورد ابتلا به تب دنگی در حوزه تحت پوشش دانشکده علوم پزشکی چابهار شناسایی و ثبت شده است.
تا این لحظه، حتی یک مورد فوتی قطعی ناشی از تب دنگی در منطقه ما ثبت نشده است. همچنین خوشبختانه بخش عمده موارد بهصورت سرپایی درمان شدهاند. این آمار نشان میدهد که هرچند با یک تهدید جدی مواجهیم، اما شدت بیماری در منطقه ما پایینتر از حدی است که برخی گمانهزنیهای غیررسمی و شایعات منتشرشده القا میکنند.
روند بیماری تب دنگی در ماههای اخیر چگونه بوده و آیا موارد ابتلا در حال افزایش است؟
با توجه به ماهیت فصلی پشه آئدس و ورود به فصل گرما، طبیعتاً با افزایش موارد گزش مواجه هستیم و این مختص چابهار نیست. در حال حاضر روند بیماری یک روند افزایشی کنترلشده دارد؛ یعنی موارد رو به افزایش است، اما این افزایش کاملاً تحت رصد نظام مراقبت ما قرار دارد و با ظرفیتهای موجود مدیریت میشود.
شدت بیماری نسبت به مدت مشابه سال گذشته مقداری افزایشی بوده و موارد با علائم حادتر نسبت به قبل بیشتر دیده شده است. این موضوع برای ما یک زنگ خطر جدی است و به همین دلیل، سطح آمادهباش تیمهای عملیاتی و درمانی را بالاتر بردهایم. با این وجود، همچنان حتی یک مورد فوتی قطعی در منطقه ثبت نشده و این نشان میدهد که باوجود افزایش شدت، هنوز بیماری در فاز قابل مدیریت قرار دارد. ما بهطور مستمر شاخصها را پایش میکنیم و هرگونه تغییر ناگهانی در الگوی بیماری، بلافاصله در کمیتههای تخصصی بررسی و برای آن تصمیمگیری عملیاتی میشود.
بیشترین موارد ابتلا به تب دنگی در کدام مناطق مشاهده شده و پراکندگی جغرافیایی بیماری چگونه است؟
کانون اصلی بیماری در حال حاضر شهرستان چابهار و مشخصاً مناطق حاشیهای و پرتراکم شهری است. البته مواردی نیز در شهرستان کنارک شناسایی شده، اما تعداد آنها بسیار محدودتر است. خوشبختانه در سایر شهرستانهای تابعه، گزارشی از استقرار فعال بیماری نداریم. ما با استفاده از دادههای نقشهبرداری حشرهشناسی و سیستم اطلاعات جغرافیایی، زیستگاههای آلوده و مناطق پرخطر را شناسایی و اولویتبندی کردهایم و برنامههای مداخلهای بر اساس همین اولویتبندی اجرا میشود.
مهمترین اقدامات کنترلی و مداخلاتی انجامشده برای مقابله با تب دنگی در سهماهه نخست سال چه بوده است؟
در ۳ماهه نخست، اقدامات گستردهای در سه محور اصلی انجام شده است: نخست، تقویت نظام مراقبت انسانی با آموزش پزشکان، مراقبان سلامت و بهورزان برای تشخیص زودهنگام موارد. دوم، تشدید عملیات مهپاشی و لاروکشی در کانونهای پرخطر شهری و روستایی که بهصورت مستمر و هدفمند اجرا شده است. سوم، راهاندازی پویشهای آموزشی محلهمحور و توزیع بروشورهای آموزشی. همچنین کمیتههای بهسازی محیط با محوریت فرمانداری بهصورت منظم تشکیل شده و مصوبات آن با جدیت پیگیری میشود.
وضعیت تأمین منابع، تجهیزات و اعتبارات مورد نیاز برای مقابله با تب دنگی چگونه است؟
در حوزه نیروی انسانی، تیمهای واکنش سریع در مراکز بهداشت شهرستانها تشکیل شده و آموزشهای تخصصی لازم را دریافت کردهاند. در حوزه تجهیزات و بودجه نیز باید صریح عرض کنم که با محدودیتهایی مواجه هستیم. هزینههای سم، تجهیزات مهپاشی و ملزومات حفاظت فردی قابل توجه است و بودجههای جاری پاسخگوی نیاز نیست. ما از طریق مکاتبات متعدد با استانداری و سازمان مدیریت و برنامهریزی استان، پیگیر جذب اعتبارات ویژه هستیم اما تا زمان تحقق این اعتبارات، با مدیریت منابع موجود، کار را پیش میبریم.
مهمترین چالشها و موانع پیش روی برنامههای کنترل تب دنگی در منطقه چیست؟
مهمترین چالش ما، ناهماهنگیهای بینبخشی و عدم مشارکت فعال برخی دستگاههای اجرایی است. کنترل پشه آئدس تنها از عهده یک دستگاه برنمیآید. مشکلات زیرساختی مانند فرسودگی شبکه فاضلاب شهری، وجود زمینهای بایر و نخالههای ساختمانی در سطح شهر، و کمبود امکانات لجستیکی برای جمعآوری و دفع اصولی پسماند، از موانع جدی ماست. علاوه بر این، باورهای غلط و بیتوجهی برخی شهروندان به هشدارهای بهداشتی، سرعت کنترل بیماری را کاهش میدهد. البته امیدواریم با تقویت همکاریهای فرابخشی و جلب مشارکت مردمی، این چالشها را پشت سر بگذاریم.
چه برنامههایی برای آگاهیرسانی و آموزش عمومی در زمینه پیشگیری از تب دنگی اجرا شده است؟
در ۳ ماهه نخست، برنامههای آموزشی متنوعی اجرا شده است: آموزش چهرهبهچهره در محلات پرخطر، نصب بنرهای هشداردهنده در معابر اصلی، استفاده از ظرفیت ائمه جمعه و جماعات برای اطلاعرسانی، و برگزاری کارگاههای آموزشی برای سفیران سلامت و داوطلبان. تأثیر این برنامهها را نمیتوان انکار کرد، اما کافی نیست. ما نیازمند یک بسیج همگانی و رسانهای گستردهتر هستیم تا پیامهای پیشگیرانه به تکتک خانوادهها برسد.
ظرفیت تشخیصی و آزمایشگاهی منطقه برای شناسایی و تأیید موارد تب دنگی در چه وضعیتی قرار دارد؟
آزمایشگاه مرجع ما در چابهار به کیتهای تشخیص سریع و تجهیزات لازم مجهز است و نمونههای مثبت برای تأیید نهایی و تعیین سروتایپ به انستیتو پاستور تهران ارسال میشود. در حال حاضر کمبود حادی در زمینه تست و تجهیزات تشخیصی نداریم، اما با توجه به احتمال افزایش موارد در ماههای آتی، برنامهریزی برای تقویت این ظرفیت در دستور کار قرار دارد.
همکاری دستگاههای اجرایی و نهادهای مرتبط در زمینه کنترل تب دنگی چگونه ارزیابی میشود؟
ما با فرمانداری، شهرداری، اداره محیط زیست، سازمان پسماند و سایر دستگاههای اجرایی جلسات مستمر داریم. گشتهای مشترک بازرسی از نقاط پرخطر و کارگاههای ضایعاتی نیز با همکاری این نهادها انجام شده است. با این حال، سطح همکاریها هنوز با نقطه مطلوب فاصله دارد و انتظار داریم دستگاههای اجرایی با حساسیت بیشتری پای کار بیایند. چندین مصوبه خوب در کمیتههای بهسازی محیط به تصویب رسیده که اجرای کامل آنها نیازمند عزم جدیتر تمامی اعضاست.
توصیه شما به شهروندان برای پیشگیری از تب دنگی چیست؟
مهمترین توصیه من به مردم، جدی گرفتن اقدامات ساده اما حیاتی است: تخلیه آبهای راکد اطراف منزل، پوشاندن مخازن آب، نصب توری روی پنجرهها، استفاده از اسپری دافع حشرات و مراجعه فوری به مراکز درمانی در صورت مشاهده علائمی مانند تب ناگهانی، سردرد شدید و درد عضلانی. در خصوص چشمانداز آینده، با توجه به پیشبینیهای هواشناسی و تداوم گرما، انتظار داریم موارد ابتلا در ماههای تیر و مرداد افزایش یابد.
همچنین با توجه به افزایش خفیف شدت بیماری نسبت به سال گذشته، از شهروندان میخواهیم که توصیههای پیشگیرانه را جدیتر بگیرند و از مراجعه دیرهنگام به مراکز درمانی بپرهیزند. با اقدامات کنترلی در حال اجرا و بسیج امکانات، امیدواریم از بروز طغیانهای بزرگ جلوگیری شود. کنترل این بیماری یک مسئولیت جمعی است و بدون مشارکت فعال شهروندان، موفقیت کامل حاصل نخواهد شد.
انتهای خبر/
