امین رحمتی، مدیر گروه گسترش شبکه حوزه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زابل، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» با اشاره به هفته سلامت که هر سال از اول تا هفتم اردیبهشتماه در سراسر کشور برگزار میشود بیان کرد: هفته سلامت فرصتی برای توجه جدیتر به اهمیت پیشگیری، ارتقای سواد سلامت و ترویج سبک زندگی سالم در جامعه است. در این هفته با اجرای برنامههای آموزشی، فرهنگی و خدماتی در مراکز بهداشتی و درمانی، نقش مردم در حفظ سلامت فردی و اجتماعی پررنگتر میشود.
وی با بیان اینکه شعار هفته سلامت امسال از ۲۵ تا ۳۱ اردیبهشت با محوریت «پزشکی خانواده، نظام ارجاع و سلامت پایدار» برگزار میشود، اظهار کرد: پزشکی خانواده صرفاً یک برنامه درمانمحور نیست، بلکه رویکردی جامع برای حفظ و ارتقای سلامت مردم به شمار میرود.
رحمتی افزود: در این برنامه، پزشک خانواده بهعنوان نخستین سطح ارائه خدمات سلامت، ضمن شناخت شرایط جسمی، روانی و اجتماعی افراد، مسئولیت مراقبت مستمر و پیگیری وضعیت سلامت آنان را بر عهده دارد. این موضوع باعث میشود بیماریها در مراحل اولیه شناسایی شده و اقدامات پیشگیرانه و درمانی بهموقع انجام گیرد.
مدیر گروه گسترش شبکه حوزه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زابل با اشاره به نقش نظام ارجاع تصریح کرد: در این نظام، بیمار ابتدا به پزشک عمومی مراجعه میکند و در صورت نیاز، به سطوح بالاتر تخصصی ارجاع داده میشود. این روند موجب میشود مراجعه مستقیم و غیرضروری به متخصص کاهشیافته و خدمات سلامت بهصورت هدفمند و منظم ارائه شود.
پزشکی خانواده؛ محور پیشگیری و سلامت پایدار
وی ادامه داد: تحقق همزمان پزشکی خانواده و نظام ارجاع، زمینهساز سلامت پایدار است؛ چراکه سلامت تنها به درمان بیماری محدود نمیشود و نیازمند آموزش، پیشگیری، تغذیه سالم، سلامت روان، فعالیت بدنی، محیطزیست سالم و مشارکت اجتماعی است. در این میان، پزشک خانواده میتواند نقش مهمی در ارتقای سواد سلامت و اصلاح سبک زندگی مردم ایفا کند.
رحمتی با بیان اینکه اجرای این طرح موجب صرفهجویی در هزینهها و کاهش رفتوآمدهای غیرضروری بیماران میشود، گفت: در حال حاضر حدود ۵۲ مرکز و نزدیک به ۷۸ پزشک در منطقه سیستان بهصورت روزانه در قالب این طرح به مردم خدمات ارائه میکنند.
وی با اشاره به ساختار سه سطحی نظام سلامت بیان کرد: سطح اول شامل تیم سلامت، پزشک خانواده و مراقبان سلامت است. سطح دوم متخصصان و بیمارستانهای تخصصی و سطح سوم فوقتخصصها و بیمارستانهای فوقتخصصی را در بر میگیرد. این ساختار باعث میشود بیمار در مسیر درست و متناسب با نیاز درمانی خود هدایت شود.
مدیرگروه گسترش شبکه حوزه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زابل از مهمترین مزایای این طرح را کاهش هزینههای درمان، جلوگیری از سردرگمی بیمار، تشخیص سریعتر بیماریها، پیشگیری مؤثر، مدیریت بهتر بیماریهای مزمن بهویژه دیابت، فشارخون، بیماریهای قلبی و سرطانها عنوان کرد و افزود: اجرای صحیح نظام ارجاع به ارتقای عدالت در سلامت، ساماندهی بهتر نظام سلامت و کاهش بستریهای غیرضروری منجر میشود.
رحمتی همچنین تصریح کرد: درصورتیکه بیمار بر اساس نظام ارجاع به مراکز تخصصی معرفی و نیاز به بستری داشته باشد، خدمات بستری او در چارچوب این نظام میتواند بهصورت رایگان ارائه شود.
وی در پایان با قدردانی از تلاش همکاران حوزه بهداشت و درمان در منطقه سیستان، گفت: فرهنگ پیشگیری بهجای درمان، مهمترین رویکردی است که باید در جامعه نهادینه شود. رعایت اصول بهداشتی و توجه به بیماریهای غیرواگیر مانند دیابت و فشارخون، نقش مهمی در حفظ سلامت مردم دارد.
.jpg)
ندا ذخیرهداری مدیرگروه سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زابل، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» با اشاره به اهمیت حفظ سلامت روان و نقش خودمراقبتی در شرایط فعلی جامعه بیان کرد: سلامت روان به وضعیت عاطفی، روانی و اجتماعی فرد اشاره دارد. یعنی اینکه فرد چقدر توانایی مدیریت احساسات، روابط خانوادگی و اجتماعی و همچنین کنترل رفتار خود را دارد. سلامت روان مشخص میکند یک فرد تا چه اندازه میتواند با فشار روانیهای روزمره سازگار شود و هرچه این سطح بالاتر باشد، کیفیت زندگی او نیز بیشتر خواهد بود.
وی با اشاره به اهمیت خودمراقبتی آگاهانه گفت: خودمراقبتی شامل اقداماتی است که افراد برای حفظ سلامت جسم، روان و خانواده خود انجام میدهند. این رفتارها باعث میشود سطح سواد سلامت روان بالا برود و از بسیاری از اختلالات روانپزشکی پیشگیری شود. مطالعه درباره مسائل سلامت روان، توجه به مراقبتهای شخصی و آگاهی درباره بیماریها به افراد کمک میکند زندگی سالمتری داشته باشند.
سلامت روان؛ ضرورت جدی در روزهای پرتنش
مدیرگروه سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد در ادامه و در پاسخ به اینکه در شرایط فعلی کشور که با فشارهای روانی، بحرانها و حتی شرایط جنگی مواجه هستیم چگونه میتوان سلامت روان را حفظ کرد، خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی توجه به برخی مؤلفههای مهم سلامت روان بسیار ضروری است. تغذیه سالم، داشتن خواب کافی، انجام فعالیت بدنی منظم، انجام مدیتیشن، فراگیری راهکارهای مدیریت فشار روانی، و دوری از تنشهای آسیبزا از جمله این موارد هستند.
ذخیرهداری همچنین تابآوری را یکی از مهمترین مهارتهای مرتبط با سلامت روان معرفی کرد و افزود: تابآوری یعنی توانایی یک فرد برای مواجهه با بحرانها و فشارهای روانی. هرچقدر تابآوری افراد بیشتر باشد، بهتر میتوانند با مشکلات کنار بیایند و سلامت روان خود را حفظ کنند. آموزش و تمرین مهارتهای تابآوری نقش مهمی در ارتقای سلامت روان افراد جامعه دارد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش مراکز خدمات جامع سلامت اشاره کرد و گفت: شهروندان میتوانند برای دریافت خدمات مشاوره و حمایت روانی به مراکز خدمات جامع سلامت شهری و روستایی مراجعه کنند. روانشناسان و کارشناسان سلامت روان در این مراکز حضور دارند و آماده ارائه خدمات به مردم هستند.
ذخیرهداری با بیان اینکه ارائه خدمات سلامت روان در مراکز زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی زابل در دسترس عموم مردم است، افزود: افراد میتوانند در صورت وجود هرگونه مشکل یا نگرانی در زمینه سلامت روان، مراجعه به متخصصان را به تعویق نیندازند. مراجعه بهموقع به متخصص، از تشدید مشکلات جلوگیری میکند و کیفیت زندگی را به طور چشمگیری افزایش میدهد.
