نقش والد در این مرحله نهتنها حمایت از حالِ کودک است، بلکه نوعی آموزش غیرمستقیم درباره نحوه مقابله با شرایط دشوار نیز محسوب میشود. کودک از رفتار والد میآموزد که حتی در بحران هم میتوان آرام ماند، امید داشت و از راههای سالم برای کنارآمدن با ترسها استفاده کرد.
نقش والد آرام در ایجاد احساس امنیت
سلیمه سرگزی مدیر مرکز مثبت زندگی و پناه کودکان کار شهرستان زهک در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» بیان کرد: در شرایط بحرانی مانند جنگ، کودک پیش از هر چیز به والدین خود نگاه میکند تا معنای موقعیت را بفهمد. وقتی والد در حضور کودک آرامش نسبی خود را حفظ میکند و با رفتارهای پیشبینیپذیر به او نزدیک میشود، کودک به طور ناخودآگاه این پیام را دریافت میکند که هنوز میتواند به دنیای اطراف اعتماد کند. حتی اگر شرایط بیرونی ناآرام باشد، ثبات عاطفی والد میتواند بزرگترین منبع امنیت ذهنی برای کودک باشد. این امنیت درونی کمک میکند کودک بتواند بهتر با فشارهای محیطی مقابله کند و دچار آشفتگی شدید نشود.
اهمیت گوشدادن و دریافت احساسات کودک
وی افزود: در دوران بحران، کودک نیاز دارد احساساتش دیده و پذیرفته شود. وقتی والد باحوصله به نگرانیها، سؤالها و حتی سکوت کودک گوش میدهد، فضای امنی برای بیان ترسها ایجاد میشود. کودکان معمولاً توانایی کامل برای فهم موقعیتهای بحرانی را ندارند، بنابراین بیان احساسات برایشان دشوار است. والد میتواند با پرسیدن سؤالهای ساده و بدون فشار، به کودک کمک کند ترسهایش را نامگذاری کند. این فرایند نهتنها اضطراب را کاهش میدهد؛ بلکه به کودک میآموزد چطور احساسات پیچیده را مدیریت کند.
اهمیت تماس عاطفی و الگوی مقابلهای والد
سرگزی خاطرنشان کرد: آغوش، تماس بدنی آرام و گفتوگوی کوتاه اما صمیمانه، ابزارهای مهمی در کاهش اضطراب کودک در شرایط بحرانی هستند. وقتی کودک حس میکند دیده و حمایت میشود، سیستم عصبیاش سریعتر به حالت تعادل بازمیگردد. علاوه بر این، کودک از رفتار والد الگو میگیرد؛ نحوه مواجهه والد با بحران به او نشان میدهد که حتی در شرایط سخت نیز میتوان آرام ماند و به شکل سازنده عمل کرد. والد با نشاندادن این الگوی سالم، درواقع مهمترین مهارتهای تابآوری را به کودک منتقل میکند و پایههای سلامت روان او را در آینده تقویت میکند.
ایجاد حس امنیت پایدار در کودکان
زهرا آبسالان فعال حوزه کودکونوجوان شهرستان زهک در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» بیان کرد: اولین و مهمترین اصل در شرایط بحرانی، ایجاد و حفظ حس امنیت در کودکان است. این حس امنیت، نهتنها از طریق فراهمکردن محیط فیزیکی امن، بلکه بیشتر از آن، از طریق رفتار آرام، منطقی و حمایتگر والدین و مربیان حاصل میشود. کودکان به طور غریزی از والدین خود الگو میگیرند؛ بنابراین، آرامش ما، آیینهای از آرامش درونی آنها خواهد بود. تلاش میکنیم با ایجاد فضایی قابلپیشبینی و کاهش عدم قطعیتها، به کودکان کمک کنیم تا احساس کنترل بیشتری بر شرایط داشته باشند و اضطرابشان را مدیریت کنند.
اولویتبخشی به ابراز احساسات کودک
وی افزود: بحرانها، طیف وسیعی از احساسات ناخوشایند را در کودکان برمیانگیزند؛ از ترس و نگرانی گرفته تا خشم و اندوه. وظیفه ماست که فضایی امن و بدون قضاوت برای ابراز این احساسات فراهم کنیم. گوشدادن فعال به حرفهای کودک، حتی اگر تکراری یا به نظر نامعقول بیایند، حیاتی است. این شنیدن فعالانه، شامل توجه به زبان بدن، حالات چهره و حتی بازیهای کودکانه نیز میشود. با تشویق کودک به نامگذاری احساساتش و اطمیناندادن به او که این احساسات طبیعی هستند، به او کمک میکنیم تا با این هیجانات کنار بیاید و احساس تنهایی نکند.
تقویت تابآوری از طریق الگوبرداری و امید
آبسالان در ادامه عنوان کرد: تابآوری، مهارتی آموختنی است و والدین و مربیان، بهترین الگوها برای انتقال این مهارت به کودکان هستند. در شرایط بحران، نحوه واکنش ما به مشکلات، مستقیماً بر توانایی کودک برای مقابله با چالشها تأثیر میگذارد. ما با نشاندادن الگوهای سازنده مقابله، مانند تمرکز بر راهحلها به جای مشکلات، جستجوی حمایت اجتماعی و حفظ دیدگاه امیدوارانه، به کودکان میآموزیم که چگونه با سختیها روبرو شوند. همچنین، با تقویت خودکارآمدی کودک از طریق واگذاری مسئولیتهای متناسب با سن و تشویق تلاشهایش، حس توانمندی را در او پرورش میدهیم و او را برای آیندهای روشنتر آماده میکنیم.
- منبع خبر : تقویت تابآوری کودک در روزهای پر تلاطم؛
