روز ادبیات کودک و نوجوان چه جایگاهی در فرهنگ یک جامعه دارد؟
این روز فرصتی است تا بیش از گذشته به نقش کتاب در تربیت نسل آینده توجه کنیم. ادبیات کودک فقط وسیلهای برای سرگرمی نیست، بلکه در شکلگیری شخصیت، تقویت مهارتهای زندگی، پرورش تخیل و انتقال ارزشهای فرهنگی نقش مهمی دارد. هرچه سرمایهگذاری در این حوزه بیشتر باشد، آینده فرهنگی جامعه نیز پربارتر خواهد بود.
ادبیات کودک تا چه اندازه میتواند در حفظ فرهنگ و هویت بومی نقش داشته باشد؟
یکی از مهمترین کارکردهای ادبیات کودک، انتقال میراث فرهنگی به نسلهای جدید است. قصههای محلی، افسانهها، لالاییها و روایتهای شفاهی اگر به زبان امروزی بازنویسی شوند، هم برای کودکان جذاب خواهند بود و هم باعث میشوند هویت فرهنگی خود را بهتر بشناسند. در استانی مانند سیستان و بلوچستان که از تنوع فرهنگی و گنجینه غنی روایتهای بومی برخوردار است، این ظرفیت ارزشمند باید بیش از گذشته مورد توجه نویسندگان و ناشران قرار گیرد.
امروز مهمترین چالشهای ادبیات کودک و نوجوان را چه میدانید؟
افزایش هزینه تولید کتاب، کاهش قدرت خرید خانوادهها، گسترش استفاده از فضای مجازی و کمرنگ شدن عادت مطالعه از مهمترین چالشهاست. در برخی مناطق نیز دسترسی به کتاب و کتابخانه به اندازه کافی فراهم نیست. با این حال، اگر آثار جذاب، متناسب با نیاز کودکان و در دسترس تولید شوند، کتاب همچنان میتواند جایگاه خود را حفظ کند.
به نظر شما چرا بسیاری از کودکان ارتباط عمیقی با کتاب برقرار نمیکنند؟
بخشی از این موضوع به سبک زندگی امروز برمیگردد و بخشی دیگر به شیوه معرفی کتاب. کودک زمانی به مطالعه علاقهمند میشود که کتاب متناسب با سن، علایق و دنیای ذهنی او باشد. خانواده، مدرسه و رسانهها نیز باید فضای کتابخوانی را به یک تجربه شیرین و لذتبخش تبدیل کنند.
چقدر جای داستانها و افسانههای محلی در کتابهای کودک امروز خالی است؟
هنوز از این ظرفیت به اندازه کافی استفاده نشده است. بسیاری از قصهها، افسانهها و روایتهای شفاهی مناطق مختلف، بهویژه در جنوب شرق کشور، قابلیت تبدیل شدن به کتابهای جذاب کودک و نوجوان را دارند. این آثار علاوه بر حفظ میراث فرهنگی، به کودکان کمک میکنند با هویت و پیشینه خود ارتباط عمیقتری برقرار کنند.
خانوادهها برای علاقهمند کردن فرزندان به مطالعه چه اقداماتی میتوانند انجام دهند؟
مهمترین اصل، الگوسازی است. کودکی که والدینش را در حال مطالعه ببیند، بیشتر به کتاب علاقهمند میشود. قصهخوانی، هدیه دادن کتاب، اختصاص زمانی مشخص برای مطالعه و مراجعه به کتابخانه یا کتابفروشی از سادهترین و مؤثرترین راهکارهاست.
نقش مدارس و مراکز فرهنگی را در این زمینه چگونه ارزیابی میکنید؟
مدارس، کتابخانهها و مراکز فرهنگی نقش تعیینکنندهای در ترویج فرهنگ مطالعه دارند. برگزاری نشستهای قصهگویی، معرفی کتاب، دیدار با نویسندگان، مسابقات کتابخوانی و ایجاد باشگاههای مطالعه میتواند علاقه کودکان و نوجوانان به کتاب را افزایش دهد. استمرار این برنامهها بسیار مهمتر از اجرای فعالیتهای مناسبتی است.
به نظر شما چه حمایتهایی میتواند به رونق ادبیات کودک کمک کند؟
حمایت از نویسندگان، تصویرگران و ناشران، سرمایهگذاری برای تولید آثار باکیفیت، توجه به فرهنگ و ادبیات بومی، تجهیز کتابخانههای مدارس و مناطق کمبرخوردار و تسهیل دسترسی کودکان به کتاب، از مهمترین اقداماتی است که میتواند آینده ادبیات کودک را تضمین کند.
در پایان، اگر بخواهید به مناسبت روز ادبیات کودک و نوجوان پیامی به خانوادهها و مسئولان فرهنگی بدهید، چه خواهید گفت؟
آینده هر جامعه از کودکان آن آغاز میشود و کتاب، یکی از بهترین ابزارهای ساختن این آینده است. اگر امروز برای گسترش فرهنگ مطالعه، تولید کتابهای باکیفیت و آشنا کردن کودکان با میراث فرهنگی و هویت بومی سرمایهگذاری کنیم، فردا جامعهای آگاهتر، خلاقتر و توانمندتر خواهیم داشت. روز ادبیات کودک و نوجوان یادآور این مسئولیت مشترک است که همه ما در قبال نسل آینده بر عهده داریم.
انتهای خبر/
