پیشینه تاریخی چابهار با آثاری همچون روستای تاریخی تیس، قلعه پرتغالیها، گورستان جنها و بنای قدیمی تلگرافخانه تیس، نشان از جایگاه مهم این بندر در مسیرهای بازرگانی و دریانوردی گذشته دارد؛ جایگاهی که امروز در کنار اقتصاد دریا محور، صید و صیادی، صنایع دریایی و باغات میوههای گرمسیری، هویتی پویا و زنده به منطقه بخشیده است.
در کنار این جاذبههای طبیعی و تاریخی، فرهنگ بومی و مهماننوازی مردم بلوچ، روح سفر به چابهار و دشتیاری را شکل میدهد. فرهنگ مهماننوازی بلوچ که در سال ۱۴۰۳ در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسیده، امروز به یکی از مهمترین مؤلفههای تجربه سفر در این منطقه تبدیل شده است. بسیاری از گردشگران پس از بازگشت، پیش از آنکه از زیبایی دریا یا کوههای مینیاتوری سخن بگویند، از خونگرمی، صداقت و پذیرایی صمیمانه مردم یاد میکنند؛ عاملی که سبب شده چابهار برای بسیاری به مقصدی تکرارشونده و خاطرهانگیز تبدیل شود.
در همین راستا، خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، گفتگوی تفضیلی با خیرالنساء امیری، مدیر میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان چابهار، انجام داده است.
ظرفیتهای کلان گردشگری شهرستانهای چابهار و دشتیاری را چگونه ارزیابی میکنید و این منطقه در آینده به چه مقصدی تبدیل خواهد شد؟
اگر بخواهیم واقعبینانه نگاه کنیم، چابهار و دشتیاری امروز پیشانی توسعه گردشگری در شرق کشور هستند. تنوع جاذبهها در این منطقه کمنظیر است؛ از سواحل صخرهای و ماسهای گرفته تا کوههای مینیاتوری، جنگلهای حرا، تالابها و آثار تاریخی متعدد. این ظرفیتها در کنار اقلیم خاص منطقه که در بسیاری از ایام سال هوای معتدلتری نسبت به سایر نقاط جنوبی دارد، باعث شده چشمانداز آینده گردشگری این منطقه بسیار روشن باشد. ما معتقدیم سواحل مکران میتواند به یکی از قطبهای اصلی گردشگری دریامحور کشور و حتی منطقه تبدیل شود.
در حوزه زیرساختها و سرمایهگذاریهای گردشگری چه اقداماتی انجام شده است؟
در سالهای اخیر اقدامات قابل توجهی صورت گرفته است. در حال حاضر در شهرستانهای چابهار و دشتیاری حدود ۱۰ هتل و هتلآپارتمان فعال داریم، دو مجتمع بزرگ اقامتی و پذیرایی و حدود ۱۰ اقامتگاه بومگردی نیز به گردشگران خدمات ارائه میدهند. افزون بر این، بیش از ۱۲۰ موافقت اصولی و مجوز برای احداث تأسیسات گردشگری صادر شده و هماکنون حدود ۲۰ پروژه در قالب هتل، هتلآپارتمان، مجتمعهای خدماتی ـ رفاهی و رستورانهای سنتی در دست ساخت است. این روند نشان میدهد بخش خصوصی به ظرفیتهای منطقه اعتماد کرده و آینده روشنی برای آن متصور است.
برای رفاه گردشگران در پهنههای ساحلی چه برنامهریزیهایی صورت گرفته است؟
در سواحل مکران پهنههای متعددی به عنوان مناطق هدف گردشگری معرفی شدهاند. تلاش ما این بوده که این پهنهها فقط نامگذاری نشوند، بلکه به لحاظ خدماتی نیز تقویت شوند. توسعه شبکه برق در بسیاری از لوکیشنهای گردشگری انجام شده و تقریباً تمامی نقاط شاخص به شبکه برق دسترسی دارند. همچنین در مسیر جاذبهها مجتمعهای خدماتی، بهداشتی و رفاهی جانمایی شده و بخشی از آنها احداث شده است. این اقدامات برای آن است که گردشگر با آرامش و اطمینان بیشتری سفر کند.
یکی از چالشها، فصلی بودن سفر به چابهار است. برای چهارفصل شدن گردشگری منطقه چه تدابیری اندیشیده شده است؟
درست است که در حال حاضر بخش عمدهای از سفرها در نیمه دوم سال انجام میشود، اما برنامهریزی ما این است که چابهار از حالت مقصد فصلی خارج شود. با توسعه زیرساختها، تعریف رویدادهای فرهنگی و گردشگری در ایام مختلف سال و معرفی ظرفیتهای کمتر شناختهشده، تلاش داریم سفر به این منطقه در تمام طول سال جریان داشته باشد. اقلیم خاص چابهار این امکان را میدهد که حتی در روزهایی که سایر مناطق جنوبی با گرمای شدید مواجهاند، شرایط مطلوبتری داشته باشیم.
نقش فرهنگ بومی و مهماننوازی مردم منطقه را در تجربه سفر چگونه ارزیابی میکنید؟
به جرأت میتوانم بگویم مهمترین سرمایه ما مردم هستند. زمانی که از گردشگران درباره تجربه سفرشان سؤال میشود، اغلب پیش از اشاره به دریا یا کوهها، از رفتار صمیمانه مردم یاد میکنند. فرهنگ مهماننوازی بلوچ، یک فرهنگ ریشهدار و اصیل است که ثبت ملی آن نیز گواه اهمیتش است.
این ارتباط مثبت بین جامعه میزبان و گردشگر، باعث میشود بسیاری از مسافران برای بار دوم و حتی چندباره چابهار را انتخاب کنند.
چه جاذبههایی را به عنوان اولویت بازدید به مسافران پیشنهاد میکنید؟
پیشنهاد میکنم گردشگران تجربه حضور در کوههای مینیاتوری، قایقسواری در جنگلهای حرا، بازدید از روستای تاریخی تیس و آثار آن، گشت در سواحل صخرهای و همچنین بازدید از باغات میوههای گرمسیری در دشتیاری و زرآباد را در برنامه خود قرار دهند. هر کدام از اینها میتواند تجربهای متفاوت و بهیادماندنی رقم بزند.
سخن پایانی شما برای مخاطبان چیست؟
از همه هموطنانی که تاکنون به این منطقه سفر نکردهاند دعوت میکنم حتماً تجربه یکبار زیستن در کنار دریای عمان و سواحل زیبای مکران را در سبد سفر خانوادگی خود قرار دهند. چابهار و دشتیاری آمادگی میزبانی از گردشگران را دارند و ما تلاش کردهایم زیرساختهای لازم را فراهم کنیم. امیدوارم هر مسافری که به این دیار میآید، با خاطرهای خوش و تصویری ماندگار از طبیعت و مهربانی مردم بلوچ بازگردد.
