خبرنگار گروه فرهنگی ما به گفتگوی تفصیلی با حسین کیخا معاون پرورشی و فرهنگی اداره کل آموزشوپرورش سیستان و بلوچستان درباره سیاستها، برنامهها و چشمانداز آینده فعالیتهای دانشآموزی در سیستان و بلوچستان پرداخت.
رویکرد اصلی شما در حوزه پرورشی استان چیست و چه نسبتی با سازمان دانشآموزی دارد؟
نگاه ما این است که فعالیتهای پرورشی باید همسو، همافزا و در امتداد مأموریتهای سازمان دانشآموزی جمهوری اسلامی ایران باشد. ما سازمان دانشآموزی را یک فوقبرنامه نمیدانیم؛ بلکه آن را بستر اصلی تربیت اجتماعی دانشآموزان تلقی میکنیم.
اگر به دنبال تربیت نسلی مسئولیتپذیر، مطالبهگر، دارای هویت ملی و توانمند در کار جمعی هستیم، باید میدان واقعی تمرین را برای او فراهم کنیم. این میدان دقیقاً در تشکلهای دانشآموزی شکل میگیرد. دانشآموز وقتی در قالب پیشتازان، مجلس دانشآموزی یا خبرگزاری پانا فعالیت میکند، عملاً مهارت زندگی، تابآوری، اعتمادبهنفس و روحیه کارگروهی را میآموزد؛ بنابراین اولویت ما در استان، تقویت کمی و کیفی این تشکلهاست تا دانشآموز از مخاطب صرف به کنشگر فعال تبدیل شود.
نقش رسانه دانشآموزی را در این مسیر چگونه ارزیابی میکنید؟
به اعتقاد بنده، این خبرگزاری یکی از زیباترین جلوههای مشارکت دانشآموزی است. این مجموعه صرفاً یک رسانه نیست؛ بلکه یک مدرسه مهارتآموزی است. دانشآموز هم فن خبرنگاری میآموزد و هم شیوه صحیح بیان، تحلیل، گفتگو و حتی نقد منصفانه را تمرین میکند. این همان چیزی است که در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش بهعنوان «تنوع موقعیتهای یادگیری» موردتأکید قرار گرفته است.
ما معتقدیم اگر دانشآموز فرصت تجربه واقعی داشته باشد، بسیاری از آسیبهای اجتماعی کاهش پیدا میکند. رسانه دانشآموزی به او هویت میدهد، احساس دیدهشدن میدهد و او را در متن رویدادها قرار میدهد. به همین دلیل در سفرهای شهرستانی نیز همواره دیدار با دانشآموزان خبرنگار و اعضای مجلس دانشآموزی در اولویت برنامههای ما بوده است.
درباره کرسیهای آزاداندیشی و شبکه مربیان جوان توضیح بیشتری میدهید؟
یکی از برنامههای شاخص ما در استان، برگزاری کرسیهای آزاداندیشی و مناظرات دانشآموزی در سطح شهرستانهاست. ما معتقدیم دانشآموز باید یاد بگیرد محترمانه سخن بگوید، استدلال کند و شنونده نظر مخالف باشد. این مهارت، پایه گفتگوی اجتماعی سالم در آینده است.
از سوی دیگر، ایجاد شبکه مربیان جوان تشکیلاتی نیز یک اقدام راهبردی بود. در دورهای که اخیراً برگزار شد، مربیان جوان از سراسر استان گرد هم آمدند و نقطه ثقل آن دوره، جوانگرایی و میدان دادن به نیروهای تازهنفس بود. ما باور داریم تشکیلات پویا نیازمند مربیان باانگیزه و آشنا به اقتضائات نسل امروز است. اگر مربی جوان و خلاق باشد، دانشآموز هم بانشاط بیشتری وارد میدان میشود. این شبکه اکنون در حال گسترش است و نقش مهمی در کیفیتبخشی به برنامههای سازمان دانشآموزی دارد.
به موضوع اردوهای دانشآموزی اشاره کردید. این برنامه چه جایگاهی در سیاستهای شما دارد؟
بر اساس فصل نوزدهم برنامه هفتم توسعه جمهوری اسلامی ایران، آموزشوپرورش مکلف است زمینه حضور دانشآموزان در اردوهای تربیتی را فراهم کند. ما معتقدیم بهترین شکل این اردوها، اردوهای تشکیلاتی است؛ اردوهایی که صرفاً تفریحی نباشد، بلکه برنامهمحور و هدفمند باشد. رهبر معظم انقلاب از اردو بهعنوان «معجزه تربیتی» یاد کردهاند و ما این تعبیر را عمیقاً باور داریم.
تجربههای میدانی ما نشان داده که همین اردوهای کوتاهمدت، آثار بلندمدتی بر روحیه دانشآموزان دارد. در مواردی حتی دانشآموزانی که در معرض آسیبهای جدی اجتماعی بودند، با حضور در این برنامهها مسیر زندگیشان تغییر کرده است. البته محدودیتهای مالی وجود دارد، اما تلاش میکنیم با همافزایی ظرفیتها، این فرصت را برای همه دانشآموزان فراهم کنیم.
نقش مجلس دانشآموزی و چشمانداز آینده فعالیتهای پرورشی استان را چگونه ترسیم میکنید؟
مجلس دانشآموزی را یک نهاد راهبردی و مشورتی میدانیم، نه صرفاً تشریفاتی. ما در ماههای اخیر جلسات متعددی با اعضای این مجلس برگزار کردهایم و تلاش کردهایم صدای دانشآموزان را بهصورت مستقیم بشنویم. رویکرد ما این است که دانشآموز در همه برنامهها حضور واقعی داشته باشد، نه نمادین.
اگر به دنبال تقویت هویت ملی، روحیه کار جمعی و مسئولیتپذیری هستیم، باید به او میدان بدهیم. آینده فعالیتهای پرورشی استان بر محور کیفیت سازی است، نه صرفاً افزایش آمار. ما معتقدیم یک برنامه عمیق و اثرگذار بهتر از چندین برنامه گسترده؛ اما کماثر است.
در مجموع، سیاست ما در سیستان و بلوچستان تبدیل نگاه از «مخاطب پنداری» به «مشارکتمحوری» است. باور داریم هر جا دانشآموز در متن تصمیمسازی و اجرا قرار گرفته، نتایج ماندگارتر و امیدآفرینتر بوده است. امیدواریم با استمرار این مسیر و حمایت مسئولان ملی و استانی، شاهد شکوفایی هرچه بیشتر ظرفیتهای نوجوانان این خطه باشیم.
