آیه ۲۲۷ سوره بقره
متن عربی آیه:
لَا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا کَسَبَتْ وَعَلَیْهَا مَا اکْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِینَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَیْنَا إِصْرًا کَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِینَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَهَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْکَافِرِینَ\text{لَا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا کَسَبَتْ وَعَلَیْهَا مَا اکْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِینَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَیْنَا إِصْرًا کَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِینَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَهَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْکَافِرِینَ}لَا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا کَسَبَتْ وَعَلَیْهَا مَا اکْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِینَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَیْنَا إِصْرًا کَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِینَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَهَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْکَافِرِینَ
برای رفع ابهام، متن آیه ۲۲۷ سوره بقره به صورت مجزا:
لَا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا کَسَبَتْ وَعَلَیْهَا مَا اکْتَسَبَتْ
«خداوند هیچ کس را جز به اندازه تواناییاش تکلیف نمیکند؛ آنچه (از کار نیک) به دست آورد، به سود اوست و آنچه (از کار بد) به دست آورد، به زیان اوست.»
تفسیر آیه ۲۲۷ سوره بقره
این آیه یکی از بنیادیترین اصول شریعت اسلام و رحمت خداوند را بیان میکند: اصل تکلیف به اندازه وسع (توانایی).
- اصل عدم تکالیف طاقتفرسا: محور اصلی آیه این است که خداوند هیچ فردی را فراتر از تواناییاش مکلف نمیسازد. این لطف و رحمت خداوند است که قوانین و دستوراتش با ساختار وجودی انسان همخوانی دارد.
- مسئولیت فردی: عبارت «لَهَا مَا کَسَبَتْ وَعَلَیْهَا مَا اکْتَسَبَتْ» تأکید میکند که هر فردی مسئول نتایج اعمال خویش است. نیکیها به نفع خود او و بدیها به ضرر خود او تمام خواهد شد. این اصل، اساس عدالت و پاداش و کیفر است.
- ارتباط با آیات قبل: این آیه در سیاق احکام مربوط به طلاق و عدّه آمده است. خداوند پس از بیان مقررات سختگیرانهای که برای حفظ خانواده و حقوق زنان وضع کرده، با این آیه به همه اعلام میکند که این قوانین، با وجود اهمیتشان، خارج از حد توانایی و طاقت افراد قرار داده نشدهاند.
- درخواست عدم مؤاخذه برای فراموشی و خطا: «پروردگارا، اگر ما فراموش کردیم یا خطا کردیم، ما را مجازات مکن.»
- درخواست عدم تحمیل بار سنگین: «پروردگارا، باری سنگین بر دوش ما مگذار، آنگونه که بر پیشینیان ما گذاشتی.» (اشاره به تکالیف سخت و غیرقابل تحمل یهودیان)
- درخواست بخشش و رحمت: «و آنچه طاقت نداریم بر ما تحمیل مکن، از ما درگذر، ما را بیامرز و بر ما رحم کند
- تأکید بر ولایت الهی: «تو مولای (سرپرست و یاور) مایی، پس ما را بر قوم کافران یاری فرما.»
انتهای خبر/
