به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «طلوعکنارک»آیه ۲۲۴ سوره بقره در قرآن میفرماید: وَلَا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَهً لِّأَیْمَانِکُمْ أَن تَبَرُّوا وَتَتَّقُوا وَتُصْلِحُوا بَیْنَ النَّاسِ ۗ وَاللَّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ
و سوگندهای خود را وسیلهای برای فریب دادن مردم و نیکی نکردن و پرهیزگاری ننمودن و اصلاح دادن بین مردم قرار ندهید. همانا خداوند شنوا و داناست.
آیه ۲۲۴ سوره بقره، سوگند خوردن به نام خداوند را برای توجیه و پوشش ترک کارهای نیک، پرهیزگاری و صلح بین مردم به شدت نهی میکند. این آیه یادآور میشود که نیت واقعی پشت سوگندها نزد خداوند که شنوا و داناست، پنهان نخواهد ماند.
این آیه در مورد حرمت سوگند خوردن به نام خدا برای ترک کارهای خیر و نیکوکاری است و سه مفهوم کلیدی را روشن میسازد:
۱. حرمت استفاده از سوگند به عنوان بهانه برای ترک خیر
نکته اصلی: خداوند در این آیه هشدار میدهد که نباید سوگندهای خود را بهانه و پوششی برای کوتاهی در انجام وظایف دینی و اخلاقی قرار داد.
مصادیق: این آیه به طور خاص به سه عمل نیک اشاره میکند که نباید با سوگند خوردن متوقف شوند:
أَن تَبَرُّوا (نیکی کردن): یعنی نیکی به دیگران و انجام کارهای خیر.
وَتَتَّقُوا (پرهیزگاری کردن): یعنی رعایت تقوا و ترک گناهان.
وَتُصْلِحُوا بَیْنَ النَّاسِ (اصلاح دادن بین مردم): این عمل بسیار مورد تأکید اسلام است و شامل میانجیگری برای رفع کدورتها و اختلافات میشود.
معنی عام: اگر کسی به خدا سوگند یاد کند که دیگر به شخص خاصی کمک نکند یا از انجام کار خیری دست بکشد، این سوگند پذیرفته نیست و او موظف است که آن کار خیر را انجام دهد و کفاره سوگند را بجا آورد. سوگند نباید تبدیل به ابزاری برای فرار از مسئولیتهای اخلاقی شود.
۲. پرهیز از تبدیل سوگند به ابزار فریب (عُرضَهً لِّأَیْمَانِکُمْ)
کلمه “عُرضَهً” به معنی هدف، میدان و واسطه قرار دادن است. یعنی سوگند نباید تبدیل به سپری شود که پشت آن بتوانید از مسئولیتهای اخلاقی فرار کنید. این کار نوعی استهزاء و سبک شمردن نام خداست، زیرا با نام او قسم خورده میشود، اما هدف، ترک کار نیک است.
۳. تذکر به علم و سمع الهی
وَاللَّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ (خداوند شنوا و داناست): این پایان آیه، یک تذکر قدرتمند است. خداوند صدای نیتها و سوگندهای شما را میشنود (سمیع) و از مقصود واقعی و پنهانی شما در پشت سوگند آگاه است (علیم). این دانش مطلق الهی، تضمینکننده اجرای این حکم و مجازات کسانی است که از نام او سوءاستفاده میکنند.
خلاصه پیام آیه: مقام سوگند به نام خدا بسیار والاست و نباید برای توجیه ترک کارهای خیر، نیکی، تقوا و صلح میان مردم مورد استفاده قرار گیرد؛ زیرا خداوند از نیتهای واقعی شما آگاه است.
انتهای خبر/
